{"id":264616,"date":"2023-12-04T15:36:19","date_gmt":"2023-12-04T13:36:19","guid":{"rendered":"https:\/\/upmp.news\/?p=264616"},"modified":"2023-12-04T15:36:21","modified_gmt":"2023-12-04T13:36:21","slug":"dojrzaly-narod-powinien-umiec-konfrontowac-sie-z-przeszloscia","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/upmp.news\/pl\/pl-in-polish\/dojrzaly-narod-powinien-umiec-konfrontowac-sie-z-przeszloscia\/","title":{"rendered":"Dojrza\u0142y nar\u00f3d powinien umie\u0107 konfrontowa\u0107 si\u0119 z przesz\u0142o\u015bci\u0105"},"content":{"rendered":"\n

W Polsce temat relacji polsko-\u017cydowskich zawsze wywo\u0142uje skrajne reakcje. Podobnie jest na Ukrainie, gdy porusza si\u0119 temat rzezi wo\u0142y\u0144skiej \u2013 m\u00f3wi Karol Starnawski, re\u017cyser filmu \u201eSad dziadka\u201d.<\/strong> Informuje o tym Upmp.news powo\u0142uj\u0105c<\/a> si\u0119 na<\/strong> TVP Tygodnik.<\/strong><\/p>\n\n\n\n

TYGODNIK TVP: Jak narodzi\u0142 si\u0119 pomys\u0142 by zrealizowa\u0107 dokument \u201eSad dziadka\u201d? Czyja to by\u0142a inicjatywa?<\/strong><\/p>\n\n\n\n

KAROL STARNAWSKI:<\/strong> O tym, \u017ce \u201eSad dziadka\u201d powsta\u0142, zdecydowa\u0142 los. Swego czasu producentka filmu Dorota Roszkowska ogl\u0105daj\u0105c program telewizyjny o ksi\u0105\u017ckach zobaczy\u0142a Witolda Szab\u0142owskiego promuj\u0105cego swoj\u0105 now\u0105 na tamten czas ksi\u0105\u017ck\u0119 \u201eSprawiedliwi zdrajcy. S\u0105siedzi z Wo\u0142ynia\u201d. Ksi\u0105\u017cka Witka, kt\u00f3ra by\u0142a punktem wyj\u015bcia do pracy nad naszym filmem opowiada o losach tzw. Sprawiedliwych Ukrai\u0144c\u00f3w, kt\u00f3rzy w czasie rzezi Wo\u0142y\u0144skiej ratowali swoich polskich s\u0105siad\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n

Dorot\u0119 zainteresowa\u0142a perspektywa opowie\u015bci o masakrze nie z punktu widzenia morderc\u00f3w czy ofiar, ale z punktu widzenia tych, co ratowali. Szybko skontaktowa\u0142a si\u0119 z Witoldem, aby jak najszybciej zakupi\u0107 prawa do ekranizacji ksi\u0105\u017cki. W\u00f3wczas zapad\u0142a te\u017c decyzja o tym, \u017ce Witek b\u0119dzie tak\u017ce scenarzyst\u0105 filmu.<\/p>\n\n\n\n

Mniej wi\u0119cej w tym samym czasie bohaterka naszego filmu Karolina Romanowska b\u0119d\u0105c w podr\u00f3\u017cy, na lotnisku, przypadkiem si\u0119gn\u0119\u0142a w ksi\u0119garni po t\u0119 sam\u0105 ksi\u0105\u017ck\u0119. Po lekturze stwierdzi\u0142a, \u017ce musi w ko\u0144cu skonfrontowa\u0107 si\u0119 z traum\u0105, kt\u00f3ra od pokole\u0144 n\u0119ka jej rodzin\u0119. W\u00f3wczas skontaktowa\u0142a si\u0119 z Witkiem, aby mu po prostu o tym powiedzie\u0107, podzieli\u0107 si\u0119 tym do\u015bwiadczeniem, kt\u00f3re wywo\u0142a\u0142a u niej lektura jego reporta\u017cu. Gdy si\u0119 spotkali i Witek us\u0142ysza\u0142 histori\u0119 rodziny Karoliny zaproponowa\u0142 jej udzia\u0142 w filmie. I tak to si\u0119 wszystko pi\u0119knie z\u0142o\u017cy\u0142o. Na samym ko\u0144cu tej uk\u0142adanki pojawi\u0142em si\u0119 ja\u2026<\/p>\n\n\n\n

Film zosta\u0142 zrobiony w stylistyce kina drogi. G\u0142\u00f3wn\u0105 bohaterk\u0105 \u2013 jak wspomnia\u0142 pan \u2013 jest Karolina, Polka, kt\u00f3rej rodzina podczas rzezi wo\u0142y\u0144skiej straci\u0142a 18 krewnych. Podczas swojej podr\u00f3\u017cy po Wo\u0142yniu pragnie te\u017c odszuka\u0107 tytu\u0142owy \u201esad dziadka\u201d. Ale bohaterem tego dokumentu jest r\u00f3wnie\u017c operator, z kt\u00f3rym pan wsp\u00f3\u0142pracuje, O\u0142eksandr, pochodz\u0105cy ze Lwowa, ale mieszkaj\u0105cy od lat w Polsce. Czy takie by\u0142o od pocz\u0105tku za\u0142o\u017cenie?<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Nie, to za\u0142o\u017cenie nie towarzyszy\u0142o nam od pocz\u0105tku. To znaczy, od bardzo wczesnego etapu wiedzieli\u015bmy, \u017ce to Sasza b\u0119dzie operatorem naszego filmu. Nie tylko ze wzgl\u0119du na swoj\u0105 narodowo\u015b\u0107, cho\u0107 ona mia\u0142a tutaj spory wp\u0142yw, to przede wszystkim ze wzgl\u0119du na swoj\u0105 dojrza\u0142o\u015b\u0107, m\u0105dro\u015b\u0107 i wra\u017cliwo\u015b\u0107. Natomiast, to \u017ce b\u0119dzie tak\u017ce wsp\u00f3\u0142-bohaterem i wsp\u00f3\u0142-kompanem Karoliny w jej trasie zdecydowali\u015bmy sporo p\u00f3\u017aniej.<\/p>\n\n\n\n

Od pocz\u0105tku jednak wiedzieli\u015bmy, \u017ce Karolina powinna mie\u0107 jakiego\u015b towarzysza, kt\u00f3ry stanowi\u0142by dla niej swego rodzaju lustro. Z kim mo\u017ce wej\u015b\u0107 w konflikt, mie\u0107 r\u00f3\u017cnice zda\u0144, a czasami po prostu m\u00f3c wyp\u0142aka\u0107 si\u0119 w r\u0119kaw. By\u0142y r\u00f3\u017cne koncepcje. W pewnym momencie my\u015bleli\u015bmy, \u017ceby to Witek by\u0142 tym kompanem, jako autor ksi\u0105\u017cki i wsp\u00f3\u0142autor filmu oraz kto\u015b, kto \u015bwietnie zna i rozumie Wo\u0142y\u0144. P\u00f3\u017aniej by\u0142 pomys\u0142, aby Karolina sz\u0142a tam ze swoj\u0105 c\u00f3rk\u0105. Pocz\u0105tkowo wszyscy si\u0119 do tego zapalili, ale potem okaza\u0142o si\u0119, \u017ce c\u00f3rka, jak i sama Karolina w tamtym czasie nie by\u0142y na to do ko\u0144ca gotowe.<\/p>\n\n\n\n

No i w pewnym momencie opiekun artystyczny dokumentu Jacek B\u0142awut podsun\u0105\u0142 mi my\u015bl, aby spr\u00f3bowa\u0107 bardziej zaktywowa\u0107 Sasz\u0119 w tym projekcie, aby to on sta\u0142 si\u0119 takim \u201eg\u0142osem Ukrainy\u201d.<\/p>\n\n\n\n

Jak by\u0142a jego reakcja?<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Sasza pocz\u0105tkowo nie zgodzi\u0142 si\u0119. Trudno mu si\u0119 dziwi\u0107. Jednak z czasem, gdy wracali\u015bmy do tego w\u0105tku w rozmowach, w ko\u0144cu zrozumia\u0142, \u017ce los stawia przed nim zadanie, kt\u00f3rego nie mo\u017ce nie podj\u0105\u0107 jako Ukrainiec. Mo\u017ce to brzmi g\u00f3rnolotnie, ale przecie\u017c dotykamy tak wielkiego i bolesnego tematu, \u017ce trudno nie u\u017cywa\u0107 takich okre\u015ble\u0144. My\u015bl\u0119 te\u017c, \u017ce Sasza zdecydowa\u0142 si\u0119 ze wzgl\u0119du na swojego syna. Z reszt\u0105 sam o tym m\u00f3wi w filmie: \u2013 Chcia\u0142bym z nim kiedy\u015b szczerze o tym porozmawia\u0107.<\/p>\n\n\n\n

Opowiada pan histori\u0119 zbrodni wo\u0142y\u0144skiej przez pryzmat odczu\u0107 ludzi \u201etrzeciego pokolenia\u201d. W filmie nie wyst\u0119puje \u017caden badacz zajmuj\u0105cy si\u0119 naukowo tym tematem. Nie licz\u0119 historyka Leona Popka, gdy\u017c \u2013 cho\u0107 stara si\u0119 na ch\u0142odno opowiada\u0107 o tej zbrodni, np. podczas wstrz\u0105saj\u0105cej sceny znalezienia ludzkich ko\u015bci \u2013 to przecie\u017c wiemy, \u017ce jego rodzina jest r\u00f3wnie\u017c naznaczona t\u0105 tragedi\u0105. Dlaczego nie korzysta\u0142 pan z ekspert\u00f3w?<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Chcia\u0142em za wszelk\u0105 cen\u0119 unikn\u0105\u0107 realizacji klasycznego filmu historycznego, kt\u00f3ry pojmuj\u0119 w nast\u0119puj\u0105cy spos\u00f3b: setka \u2013 archiwalia \u2013 setka \u2013 archiwalia \u2013 setka \u2013 archiwalia i tak do ko\u0144ca. Chcia\u0142em stworzy\u0107 wsp\u00f3\u0142czesn\u0105 opowie\u015b\u0107, kt\u00f3ra tylko w pewien spos\u00f3b odnosi si\u0119 do przesz\u0142o\u015bci. \u201eSad dziadka\u201d to film wsp\u00f3\u0142czesny: o wsp\u00f3\u0142czesnym radzeniu sobie z dziedziczon\u0105 traum\u0105. O wybaczeniu.<\/p>\n\n\n\n

Nie chcia\u0142em w tym filmie zag\u0142\u0119bia\u0107 si\u0119 w meandry historyczne, bo dla mnie de facto nie o tym jest ten film. To jest opowie\u015b\u0107, kt\u00f3ra mniej zorientowanego widza w sprawach trudnej polsko-ukrai\u0144skiej przesz\u0142o\u015bci ma sk\u0142oni\u0107 do znalezienia tej wiedzy w odpowiednich \u017ar\u00f3d\u0142ach. Nie jest natomiast zadaniem tego filmu tej wiedzy dostarcza\u0107.<\/p>\n\n\n

\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>\n\n\n

„Sad dziadka”, re\u017cyseria Karol Starnawski. Fot. TVP<\/p>\n\n\n\n

Seans w kinie to prze\u017cycie emocjonalne. I w\u0142a\u015bnie tak stara\u0142em si\u0119 ple\u015b\u0107 t\u0105 opowie\u015b\u0107 by tych emocji widzowi dostarczy\u0107 i przez nie postara\u0107 si\u0119 wywo\u0142a\u0107 w nim odpowiednie przemy\u015blenia po projekcji.<\/p>\n\n\n\n

Ukraina zmaga si\u0119 wci\u0105\u017c z brutaln\u0105 rosyjsk\u0105 agresj\u0105. Czy nie mia\u0142 pan poczucia, \u017ce by\u0107 mo\u017ce teraz nie nale\u017ca\u0142o pokazywa\u0107 tego filmu mimo, \u017ce opowiada si\u0119 za pojednaniem? Gdyby mia\u0142 go pan realizowa\u0107 dzi\u015b, te\u017c by go pan zrobi\u0142?<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Faktycznie, wybuch wojny w lutym 2022 roku zamrozi\u0142 prace nad filmem przez jaki\u015b czas. W sytuacji wojennej, co zrozumia\u0142e, rzeczywisto\u015b\u0107 staje si\u0119 czarno-bia\u0142a. Jak mo\u017cna zadawa\u0107 Ukrai\u0144com trudne pytania o przesz\u0142o\u015b\u0107 w momencie, gdy codziennie gin\u0105 ludzie w ca\u0142ej Ukrainie? To pytanie sobie zadawali\u015bmy nieustannie.<\/p>\n\n\n\n

W ko\u0144cu jednak zrozumieli\u015bmy, \u017ce to jest paradoksalnie najlepszy moment na to, aby spr\u00f3bowa\u0107 nawi\u0105za\u0107 z Ukrai\u0144cami dialog dotycz\u0105cy Wo\u0142ynia. Bo gdy wr\u00f3cimy pami\u0119ci\u0105 sprzed 24 lutego 2022 to czy atmosfera by\u0142a bardziej sprzyjaj\u0105ca? Nie s\u0105dz\u0119. Dopiero to, co wydarzy\u0142o si\u0119 na skutek tego tragicznego nieszcz\u0119\u015bcia wojennego, czyli to masowe i spontanicznie przyj\u0119cie przez Polak\u00f3w ukrai\u0144skich uchod\u017ac\u00f3w sprawi\u0142o, \u017ce nasze relacje zdecydowanie si\u0119 ociepli\u0142y.<\/p>\n\n\n\n

Nagle Ukrai\u0144cy, mieszka\u0144cy Wo\u0142ynia, zupe\u0142nie spontanicznie i oddolnie, zacz\u0119li porz\u0105dkowa\u0107 i sprz\u0105ta\u0107 polskie cmentarze, co wcze\u015bniej si\u0119 nie zdarza\u0142o. Ods\u0142oni\u0119to Lwy na cmentarzu Orl\u0105t we Lwowie. Nagle tyle gest\u00f3w z jednej i z drugiej strony sprawi\u0142o, \u017ce stali\u015bmy si\u0119 sobie niepor\u00f3wnywalnie bli\u017csi. A do tego jeszcze okr\u0105g\u0142a 80. rocznica zbrodni wo\u0142y\u0144skiej.<\/p>\n\n\n\n

Wobec tego wszystkiego nie mo\u017cna przej\u015b\u0107 oboj\u0119tnie, cokolwiek by si\u0119 nie dzia\u0142o. W zwi\u0105zku z tym zamkn\u0119li\u015bmy oczy, wzi\u0119li\u015bmy g\u0142\u0119boki wdech i postanowili\u015bmy pokaza\u0107 nasz film \u015bwiatu w\u0142a\u015bnie teraz.<\/p>\n\n\n\n

Pa\u0144ski poprzedni dokument \u201eCienie imperium\u201d r\u00f3wnie\u017c dotyczy\u0142 tematyki wschodniej tyle, \u017ce w\u0142a\u015bnie na wskro\u015b wsp\u00f3\u0142czesnej. Dlaczego historia i wsp\u00f3\u0142czesno\u015b\u0107 Europy Wschodniej tak pana interesuje?<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Tomek Grzywaczewski kiedy\u015b mi powiedzia\u0142, \u017ce jak raz \u201ewdepniesz\u201d we Wsch\u00f3d, to ju\u017c koniec, przepad\u0142e\u015b. I chyba tak po prostu jest. Szeroko rozumiany Wsch\u00f3d to fascynuj\u0105cy \u015bwiat \u2013 z jednej strony tak r\u00f3\u017cny od naszego, z drugiej za\u015b \u2013 nies\u0142ychanie do niego podobny. To sprawia, \u017ce gdy raz si\u0119 postawi kamer\u0119 w tamtych stronach, to co\u015b cz\u0142owieka tam ci\u0105gnie.<\/p>\n\n\n\n

Inna sprawa jest taka, \u017ce propozycj\u0119 realizacji \u201eSadu dziadka\u201d otrzyma\u0142em do\u015b\u0107 dawno, jeszcze w trakcie pracy nad \u201eCieniami imperium\u201d. By\u0142 to troch\u0119 zbieg okoliczno\u015bci, ale jednak decyzja o podj\u0119ciu si\u0119 realizacji filmu, kt\u00f3ry zn\u00f3w dotyka tego wschodniego klimatu by\u0142a moj\u0105 suwerenn\u0105 decyzj\u0105.<\/p>\n\n\n\n

Nast\u0119pny film, nad kt\u00f3rym pracuj\u0119, tak\u017ce dotyczy Ukrainy, ale ju\u017c absolutnie ze wsp\u00f3\u0142czesnej perspektywy. To jest z kolei projekt fabularny. Mam te\u017c kilka pomys\u0142\u00f3w na nowe dokumenty \u2013 cz\u0119\u015b\u0107 z nich nie jest zwi\u0105zana ze wschodem, ale mam te\u017c kilka takich, kt\u00f3re dotykaj\u0105 tematyki wschodniej. Zobaczymy, kt\u00f3ry z tych projekt\u00f3w ujrzy \u015bwiat\u0142o dzienne. W kinie nigdy nic nie wiadomo.<\/p>\n\n\n\n

Co s\u0105dzi pan o filmie Wojciecha Smarzowskiego \u201eWo\u0142y\u0144\u201d? Na Ukrainie przyjmowany by\u0142 r\u00f3\u017cnie. Ja uwa\u017cam go za niezmiernie uczciwy.<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Osobi\u015bcie nie mam problemu z filmem \u201eWo\u0142y\u0144\u201d. Podobnie, jak nie mam problemu z filmem \u201ePok\u0142osie\u201d, \u201eSmole\u0144sk\u201d czy \u201eZielona granica\u201d. Z drugiej strony nie przeszkadza mi r\u00f3wnie\u017c mocna krytyka tych obraz\u00f3w, byleby nie by\u0142a hejtem \u2013 bo to nie jest dyskusja. Na ka\u017cdy film patrz\u0119 zawsze, jak na film. A nie na to, jaka historia i otoczka temu dzie\u0142u towarzyszy.<\/p>\n\n\n\n

Oczywi\u015bcie, zdaj\u0119 sobie spraw\u0119, \u017ce tak nie jest do ko\u0144ca, bo jak robisz film dotykaj\u0105cy tak powa\u017cnego i trudnego tematu, jak rze\u017a wo\u0142y\u0144ska, lub ewentualny wsp\u00f3\u0142udzia\u0142 Polak\u00f3w w pogromach \u017cydowskich, to musisz zdawa\u0107 sobie spraw\u0119 z tego, jak\u0105 dyskusj\u0119 tym filmem wywo\u0142asz. Musisz jako re\u017cyser, odpowiedzie\u0107 sobie na pytanie, co chcesz tym filmem osi\u0105gn\u0105\u0107. To s\u0105 ju\u017c pytania do tych re\u017cyser\u00f3w; co oni chcieli osi\u0105gn\u0105\u0107 swoimi filmami.<\/p>\n\n\n\n

Uwa\u017cam jednak, \u017ce dojrza\u0142y i \u015bwiadomy nar\u00f3d powinien umie\u0107 konfrontowa\u0107 si\u0119 z trudn\u0105 przesz\u0142o\u015bci\u0105. Nawet je\u015bli perspektywa uj\u0119ta w filmie nie do ko\u0144ca nam odpowiada, z czym\u015b si\u0119 nie zgadzamy, uwa\u017camy, \u017ce pewne fakty powinny by\u0107 inaczej pokazane, to powinni\u015bmy do tego podchodzi\u0107 ze spokojem i akceptacj\u0105 tego, \u017ce jest mo\u017cliwy inny punkt widzenia ni\u017c m\u00f3j.<\/p>\n\n\n\n

U nas temat relacji polsko-\u017cydowskich zawsze wywo\u0142uje skrajne reakcje. Podobnie jest na Ukrainie, gdy porusza si\u0119 temat rzezi wo\u0142y\u0144skiej. To s\u0105 sprawy bardzo niestety upolitycznione, co skutkuje tym, \u017ce coraz trudniej prowadzi\u0107 wok\u00f3\u0142 nich spokojne debaty. Trzeba wzi\u0105\u0107 pod uwag\u0119, \u017ce Ukraina by\u0142a sowietyzowana przez wiele lat, teraz z kolei Ukrai\u0144com potrzebny jest mit bohater\u00f3w z przesz\u0142o\u015bci, kt\u00f3ry pomo\u017ce ich scementowa\u0107 jako nar\u00f3d w czasie najwy\u017cszej pr\u00f3by.<\/p>\n\n\n\n

Mo\u017ce nam si\u0119 to, jako Polakom, nie podoba\u0107, ale musimy to zaakceptowa\u0107, \u017ce tak jest. Ukrai\u0144cy maj\u0105 prawo do swoich bohater\u00f3w. My mamy prawo tych bohater\u00f3w nie akceptowa\u0107. I pomimo tych r\u00f3\u017cnic, musimy \u2013 my i oni \u2013 pr\u00f3bowa\u0107 o tym rozmawia\u0107.<\/p>\n\n\n\n

A jak Ukrai\u0144cy odbieraj\u0105 pana dokument?<\/strong><\/p>\n\n\n\n

\u201eSad dziadka\u201d jest bardzo dobrze odbierany przez Ukrai\u0144c\u00f3w. Mamy za sob\u0105 kilka pokaz\u00f3w z udzia\u0142em ukrai\u0144skiej publiczno\u015bci, m.in. w Witrynie Domu Wschodniego, czy w ramach festiwalu filmowego \u201eUkraina!\u201d. Reakcje zazwyczaj s\u0105 bardzo buduj\u0105ce. Najcz\u0119\u015bciej po projekcji Ukrai\u0144cy podchodz\u0105 i dzi\u0119kuj\u0105 mi za film.<\/p>\n\n\n\n

Kto\u015b z Ukrainy kiedy\u015b nawet mi powiedzia\u0142, \u017ce \u201eje\u015bli jakie\u015b filmy o Wo\u0142yniu mia\u0142yby powstawa\u0107 to w\u0142a\u015bnie takie jak ten\u201d. Nie ukrywam, \u017ce jest to dla mnie zaskoczenie, jak i pow\u00f3d do dumy, bo chyba jest to dow\u00f3d na to, \u017ce co\u015b wa\u017cnego uda\u0142o nam si\u0119 osi\u0105gn\u0105\u0107.<\/p>\n\n\n\n

18 listopada mija 58 lat od wys\u0142ania s\u0142ynnego listu polskich biskup\u00f3w do biskup\u00f3w niemieckich zawieraj\u0105cego znan\u0105 ju\u017c fraz\u0119 \u201eWybaczamy i pro\u015bby o wybaczenie\u201d .Czy taka formu\u0142a by\u0142aby w\u0142a\u015bciwa je\u015bli chodzi o dialog i pojednanie w sprawie Wo\u0142ynia? Czy mo\u017ce jednak trzyma\u0107 si\u0119 zasady \u201ekropla dr\u0105\u017cy ska\u0142\u0119\u201d \u2013 a w tym przypadku jedn\u0105 z takich kropli by\u0142by pa\u0144ski dokument?<\/strong><\/p>\n\n\n\n

W mojej ocenie nie ma jednej jedynej s\u0142usznej drogi do tego, aby pojednanie polsko-ukrai\u0144skie osi\u0105gn\u0105\u0107. To jest proces, kt\u00f3ry musi post\u0119powa\u0107 r\u00f3\u017cnymi, r\u00f3wnoleg\u0142ymi drogami. Do tego te\u017c jest potrzebna wola z obu stron.<\/p>\n\n\n\n

Przede wszystkim uwa\u017cam, \u017ce gdyby pojawi\u0142 si\u0119 taki list na kszta\u0142t tego listu biskup\u00f3w polskich to raczej by to nie zaszkodzi\u0142o. My mamy za co Ukrai\u0144c\u00f3w przeprasza\u0107, ale powinni\u015bmy tego samego oczekiwa\u0107 od naszych s\u0105siad\u00f3w. Szczeg\u00f3lnie, gdy m\u00f3wimy o zbrodni wo\u0142y\u0144skiej. Taki gest, gdyby si\u0119 pojawi\u0142, nie wyklucza\u0142by innych gest\u00f3w, kt\u00f3re mog\u0142yby mie\u0107 miejsce. To mog\u0105 by\u0107 r\u00f3\u017cne konferencje naukowe polsko-ukrai\u0144skie, to mog\u0105 by\u0107 r\u00f3\u017cnego rodzaju deklaracje, inicjatywy spo\u0142eczne, ale dla mnie przede wszystkim, to musz\u0105 ruszy\u0107 ekshumacje. Od tego wszystko inne powinno si\u0119 zacz\u0105\u0107.<\/p>\n\n\n\n

Czy nasz skromny film mo\u017ce tu w czymkolwiek pom\u00f3c? Bardzo bym sobie tego \u017cyczy\u0142. My\u015bl\u0119 te\u017c, \u017ce takie ksi\u0105\u017cki, jak Witka Szab\u0142owskiego maj\u0105 istotne znaczenie w ca\u0142ym tym procesie. Odznaczenie \u201eSprawiedliwych Ukrai\u0144c\u00f3w\u201d przez Prezydenta RP orderem Virtus et Fraternitas \u2013 to s\u0105 pi\u0119kne gesty, kt\u00f3re mam nadziej\u0119, przynios\u0105 owoce. Pozwol\u0105 jeszcze bardziej nas zbli\u017cy\u0107 do siebie.<\/p>\n\n\n\n

Musimy jednak pami\u0119ta\u0107, \u017ce pojednania nie osi\u0105ga si\u0119 raz i koniec. Na pojednanie pracuj\u0105 ca\u0142e pokolenia, to jest nieustanna praca. We\u017amy na przyk\u0142ad relacje polsko-niemieckie. Mo\u017cemy si\u0119 chyba zgodzi\u0107, \u017ce ono zosta\u0142o osi\u0105gni\u0119te, ale jednocze\u015bnie wszyscy dostrzegamy, jak ono jest kruche i delikatne. Pojednanie trzeba piel\u0119gnowa\u0107, trzeba rozmawia\u0107, zachowywa\u0107 pami\u0119\u0107 i edukowa\u0107 m\u0142odzie\u017c po obydwu stronach granicy.<\/p>\n\n\n\n

Podobnie jest w mojej ocenie z Ukrain\u0105. Podstaw\u0105 jest edukacja o trudnej przesz\u0142o\u015bci w Polsce i w Ukrainie, wzajemne uwra\u017cliwianie na siebie nawzajem, odwaga w m\u00f3wieniu o trudnej historii bez jej relatywizowania \u2013 szczeg\u00f3lnie po stronie ukrai\u0144skiej, ale tak\u017ce po polskiej.<\/p>\n\n\n\n

A mo\u017ce najwa\u017cniejsze s\u0105 relacje jednostkowe, cho\u0107by te kt\u00f3re widzimy w pana filmie, pomi\u0119dzy g\u0142\u00f3wnymi bohaterami \u2013 Karolin\u0105 i O\u0142eksandrem?<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Wydaje mi si\u0119, \u017ce relacje jednostkowe to ten pierwszy klucz do otwarcia si\u0119 na siebie nawzajem. Gdy s\u0142uchamy drugiego cz\u0142owieka, kt\u00f3ry m\u00f3wi co\u015b przejmuj\u0105cego, to wszystko inne staje si\u0119 mniej wa\u017cne. Po prostu mu wsp\u00f3\u0142czujemy, identyfikujemy si\u0119 z nim, staramy si\u0119 jako\u015b zareagowa\u0107 na jego do\u015bwiadczenie. Dlatego relacje jednostkowe s\u0105 bardzo wa\u017cne w tym, aby pr\u00f3bowa\u0107 otwiera\u0107 ludzkie serca i umys\u0142y, kt\u00f3re cz\u0119sto s\u0105 pozamykane z r\u00f3\u017cnych powod\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n

Nie mo\u017cna jednak uzna\u0107, \u017ce to wystarczy. Relacje jednostkowe to jedno, a wiedza historyczna ugruntowana w spo\u0142ecze\u0144stwach to drugie. Aby osi\u0105gn\u0105\u0107 ten drugi cel potrzebne s\u0105 badania naukowe, historyczne i po tysi\u0105ckro\u0107 edukacja.<\/p>\n\n\n\n

\u2013 rozmawia\u0142 Miko\u0142aj Mirowski<\/em><\/p>\n\n\n\n

\u201eSad dziadka\u201d. Re\u017cyseria Karol Starnawski, scenariusz Witold Szab\u0142owski. Produkcja: Arkana Studio. Koprodukcja: TVP, MaGiKa Film, Instytut Pileckiego, Gdy\u0144skie Centrum Filmowe. Wsp\u00f3\u0142finansowanie: Polski Instytut Sztuki Filmowej, Ukrainian State Film Agency<\/em><\/p>\n

<\/strong>film<\/a><\/span>Karol Starnawski<\/a><\/span>Miko\u0142aj Mirowski<\/a><\/span>Sad dziadka<\/a> <\/div>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

W Polsce temat relacji polsko-\u017cydowskich zawsze wywo\u0142uje skrajne reakcje. Podobnie jest na Ukrainie, gdy porusza si\u0119 temat rzezi wo\u0142y\u0144skiej \u2013 m\u00f3wi Karol Starnawski, re\u017cyser filmu \u201eSad dziadka\u201d. Informuje o tym Upmp.news powo\u0142uj\u0105c si\u0119 na TVP Tygodnik. TYGODNIK TVP: Jak narodzi\u0142 si\u0119 pomys\u0142 by zrealizowa\u0107 dokument \u201eSad dziadka\u201d? Czyja to by\u0142a inicjatywa? KAROL STARNAWSKI: O tym, […]<\/p>\n","protected":false},"author":27,"featured_media":264617,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":true,"template":"","format":"standard","meta":{"_exactmetrics_skip_tracking":false,"_exactmetrics_sitenote_active":false,"_exactmetrics_sitenote_note":"","_exactmetrics_sitenote_category":0,"footnotes":""},"categories":[2073,2078],"tags":[21956,21955,21953,21954],"class_list":["post-264616","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-pl-kultura-pl","category-pl-in-polish","tag-film-3","tag-karol-starnawski","tag-mikolaj-mirowski","tag-sad-dziadka"],"yoast_head":"\nDojrza\u0142y nar\u00f3d powinien umie\u0107 konfrontowa\u0107 si\u0119 z przesz\u0142o\u015bci\u0105 – U.P.M.P<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/upmp.news\/pl\/pl-in-polish\/dojrzaly-narod-powinien-umiec-konfrontowac-sie-z-przeszloscia\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"pl_PL\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Dojrza\u0142y nar\u00f3d powinien umie\u0107 konfrontowa\u0107 si\u0119 z przesz\u0142o\u015bci\u0105 – U.P.M.P\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"W Polsce temat relacji polsko-\u017cydowskich zawsze wywo\u0142uje skrajne reakcje. Podobnie jest na Ukrainie, gdy porusza si\u0119 temat rzezi wo\u0142y\u0144skiej \u2013 m\u00f3wi Karol Starnawski, re\u017cyser filmu \u201eSad dziadka\u201d. Informuje o tym Upmp.news powo\u0142uj\u0105c si\u0119 na TVP Tygodnik. TYGODNIK TVP: Jak narodzi\u0142 si\u0119 pomys\u0142 by zrealizowa\u0107 dokument \u201eSad dziadka\u201d? Czyja to by\u0142a inicjatywa? KAROL STARNAWSKI: O tym, […]\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/upmp.news\/pl\/pl-in-polish\/dojrzaly-narod-powinien-umiec-konfrontowac-sie-z-przeszloscia\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"U.P.M.P\" \/>\n<meta property=\"article:publisher\" content=\"https:\/\/www.facebook.com\/upmp.news\/\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2023-12-04T13:36:19+00:00\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2023-12-04T13:36:21+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/upmp.news\/wp-content\/uploads\/2023\/12\/31-1.jpg\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"1920\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"926\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/jpeg\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"vladimyr\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:creator\" content=\"@maininua\" \/>\n<meta name=\"twitter:site\" content=\"@maininua\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Napisane przez\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"vladimyr\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Szacowany czas czytania\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"13 minut\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\\\/\\\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"Article\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/upmp.news\\\/pl\\\/pl-in-polish\\\/dojrzaly-narod-powinien-umiec-konfrontowac-sie-z-przeszloscia\\\/#article\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/upmp.news\\\/pl\\\/pl-in-polish\\\/dojrzaly-narod-powinien-umiec-konfrontowac-sie-z-przeszloscia\\\/\"},\"author\":{\"name\":\"vladimyr\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/upmp.news\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/cebd3113030eb01f184505010f519d71\"},\"headline\":\"Dojrza\u0142y nar\u00f3d powinien umie\u0107 konfrontowa\u0107 si\u0119 z przesz\u0142o\u015bci\u0105\",\"datePublished\":\"2023-12-04T13:36:19+00:00\",\"dateModified\":\"2023-12-04T13:36:21+00:00\",\"mainEntityOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/upmp.news\\\/pl\\\/pl-in-polish\\\/dojrzaly-narod-powinien-umiec-konfrontowac-sie-z-przeszloscia\\\/\"},\"wordCount\":2548,\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/upmp.news\\\/pl\\\/pl-in-polish\\\/dojrzaly-narod-powinien-umiec-konfrontowac-sie-z-przeszloscia\\\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/upmp.news\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2023\\\/12\\\/31-1.jpg\",\"keywords\":[\"film\",\"Karol Starnawski\",\"Miko\u0142aj Mirowski\",\"Sad dziadka\"],\"articleSection\":[\"Kultura\",\"W Polsce\"],\"inLanguage\":\"pl-PL\"},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/upmp.news\\\/pl\\\/pl-in-polish\\\/dojrzaly-narod-powinien-umiec-konfrontowac-sie-z-przeszloscia\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/upmp.news\\\/pl\\\/pl-in-polish\\\/dojrzaly-narod-powinien-umiec-konfrontowac-sie-z-przeszloscia\\\/\",\"name\":\"Dojrza\u0142y nar\u00f3d powinien umie\u0107 konfrontowa\u0107 si\u0119 z przesz\u0142o\u015bci\u0105 – U.P.M.P\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/upmp.news\\\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/upmp.news\\\/pl\\\/pl-in-polish\\\/dojrzaly-narod-powinien-umiec-konfrontowac-sie-z-przeszloscia\\\/#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/upmp.news\\\/pl\\\/pl-in-polish\\\/dojrzaly-narod-powinien-umiec-konfrontowac-sie-z-przeszloscia\\\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/upmp.news\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2023\\\/12\\\/31-1.jpg\",\"datePublished\":\"2023-12-04T13:36:19+00:00\",\"dateModified\":\"2023-12-04T13:36:21+00:00\",\"author\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/upmp.news\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/cebd3113030eb01f184505010f519d71\"},\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/upmp.news\\\/pl\\\/pl-in-polish\\\/dojrzaly-narod-powinien-umiec-konfrontowac-sie-z-przeszloscia\\\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/upmp.news\\\/pl\\\/pl-in-polish\\\/dojrzaly-narod-powinien-umiec-konfrontowac-sie-z-przeszloscia\\\/\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/upmp.news\\\/pl\\\/pl-in-polish\\\/dojrzaly-narod-powinien-umiec-konfrontowac-sie-z-przeszloscia\\\/#primaryimage\",\"url\":\"https:\\\/\\\/upmp.news\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2023\\\/12\\\/31-1.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/upmp.news\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2023\\\/12\\\/31-1.jpg\",\"width\":1920,\"height\":926},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/upmp.news\\\/pl\\\/pl-in-polish\\\/dojrzaly-narod-powinien-umiec-konfrontowac-sie-z-przeszloscia\\\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Home\",\"item\":\"https:\\\/\\\/upmp.news\\\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"Dojrza\u0142y nar\u00f3d powinien umie\u0107 konfrontowa\u0107 si\u0119 z przesz\u0142o\u015bci\u0105\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/upmp.news\\\/#website\",\"url\":\"https:\\\/\\\/upmp.news\\\/\",\"name\":\"U.P.M.P\",\"description\":\"\u0423\u043a\u0440\u0430\u0457\u043d\u043e-\u043f\u043e\u043b\u044c\u0441\u044c\u043a\u0430 \u043c\u0435\u0434\u0456\u0430\u043f\u043b\u0430\u0442\u0444\u043e\u0440\u043c\u0430\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\\\/\\\/upmp.news\\\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"pl-PL\"},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/upmp.news\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/cebd3113030eb01f184505010f519d71\",\"name\":\"vladimyr\",\"image\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/upmp.news\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2017\\\/12\\\/ava.png\",\"url\":\"https:\\\/\\\/upmp.news\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2017\\\/12\\\/ava.png\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/upmp.news\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2017\\\/12\\\/ava.png\",\"caption\":\"vladimyr\"},\"url\":\"https:\\\/\\\/upmp.news\\\/pl\\\/author\\\/vladimyr\\\/\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Dojrza\u0142y nar\u00f3d powinien umie\u0107 konfrontowa\u0107 si\u0119 z przesz\u0142o\u015bci\u0105 – U.P.M.P","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/upmp.news\/pl\/pl-in-polish\/dojrzaly-narod-powinien-umiec-konfrontowac-sie-z-przeszloscia\/","og_locale":"pl_PL","og_type":"article","og_title":"Dojrza\u0142y nar\u00f3d powinien umie\u0107 konfrontowa\u0107 si\u0119 z przesz\u0142o\u015bci\u0105 – U.P.M.P","og_description":"W Polsce temat relacji polsko-\u017cydowskich zawsze wywo\u0142uje skrajne reakcje. Podobnie jest na Ukrainie, gdy porusza si\u0119 temat rzezi wo\u0142y\u0144skiej \u2013 m\u00f3wi Karol Starnawski, re\u017cyser filmu \u201eSad dziadka\u201d. Informuje o tym Upmp.news powo\u0142uj\u0105c si\u0119 na TVP Tygodnik. TYGODNIK TVP: Jak narodzi\u0142 si\u0119 pomys\u0142 by zrealizowa\u0107 dokument \u201eSad dziadka\u201d? Czyja to by\u0142a inicjatywa? KAROL STARNAWSKI: O tym, […]","og_url":"https:\/\/upmp.news\/pl\/pl-in-polish\/dojrzaly-narod-powinien-umiec-konfrontowac-sie-z-przeszloscia\/","og_site_name":"U.P.M.P","article_publisher":"https:\/\/www.facebook.com\/upmp.news\/","article_published_time":"2023-12-04T13:36:19+00:00","article_modified_time":"2023-12-04T13:36:21+00:00","og_image":[{"width":1920,"height":926,"url":"https:\/\/upmp.news\/wp-content\/uploads\/2023\/12\/31-1.jpg","type":"image\/jpeg"}],"author":"vladimyr","twitter_card":"summary_large_image","twitter_creator":"@maininua","twitter_site":"@maininua","twitter_misc":{"Napisane przez":"vladimyr","Szacowany czas czytania":"13 minut"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"Article","@id":"https:\/\/upmp.news\/pl\/pl-in-polish\/dojrzaly-narod-powinien-umiec-konfrontowac-sie-z-przeszloscia\/#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/upmp.news\/pl\/pl-in-polish\/dojrzaly-narod-powinien-umiec-konfrontowac-sie-z-przeszloscia\/"},"author":{"name":"vladimyr","@id":"https:\/\/upmp.news\/#\/schema\/person\/cebd3113030eb01f184505010f519d71"},"headline":"Dojrza\u0142y nar\u00f3d powinien umie\u0107 konfrontowa\u0107 si\u0119 z przesz\u0142o\u015bci\u0105","datePublished":"2023-12-04T13:36:19+00:00","dateModified":"2023-12-04T13:36:21+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/upmp.news\/pl\/pl-in-polish\/dojrzaly-narod-powinien-umiec-konfrontowac-sie-z-przeszloscia\/"},"wordCount":2548,"image":{"@id":"https:\/\/upmp.news\/pl\/pl-in-polish\/dojrzaly-narod-powinien-umiec-konfrontowac-sie-z-przeszloscia\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/upmp.news\/wp-content\/uploads\/2023\/12\/31-1.jpg","keywords":["film","Karol Starnawski","Miko\u0142aj Mirowski","Sad dziadka"],"articleSection":["Kultura","W Polsce"],"inLanguage":"pl-PL"},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/upmp.news\/pl\/pl-in-polish\/dojrzaly-narod-powinien-umiec-konfrontowac-sie-z-przeszloscia\/","url":"https:\/\/upmp.news\/pl\/pl-in-polish\/dojrzaly-narod-powinien-umiec-konfrontowac-sie-z-przeszloscia\/","name":"Dojrza\u0142y nar\u00f3d powinien umie\u0107 konfrontowa\u0107 si\u0119 z przesz\u0142o\u015bci\u0105 – U.P.M.P","isPartOf":{"@id":"https:\/\/upmp.news\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/upmp.news\/pl\/pl-in-polish\/dojrzaly-narod-powinien-umiec-konfrontowac-sie-z-przeszloscia\/#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/upmp.news\/pl\/pl-in-polish\/dojrzaly-narod-powinien-umiec-konfrontowac-sie-z-przeszloscia\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/upmp.news\/wp-content\/uploads\/2023\/12\/31-1.jpg","datePublished":"2023-12-04T13:36:19+00:00","dateModified":"2023-12-04T13:36:21+00:00","author":{"@id":"https:\/\/upmp.news\/#\/schema\/person\/cebd3113030eb01f184505010f519d71"},"breadcrumb":{"@id":"https:\/\/upmp.news\/pl\/pl-in-polish\/dojrzaly-narod-powinien-umiec-konfrontowac-sie-z-przeszloscia\/#breadcrumb"},"inLanguage":"pl-PL","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/upmp.news\/pl\/pl-in-polish\/dojrzaly-narod-powinien-umiec-konfrontowac-sie-z-przeszloscia\/"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/upmp.news\/pl\/pl-in-polish\/dojrzaly-narod-powinien-umiec-konfrontowac-sie-z-przeszloscia\/#primaryimage","url":"https:\/\/upmp.news\/wp-content\/uploads\/2023\/12\/31-1.jpg","contentUrl":"https:\/\/upmp.news\/wp-content\/uploads\/2023\/12\/31-1.jpg","width":1920,"height":926},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/upmp.news\/pl\/pl-in-polish\/dojrzaly-narod-powinien-umiec-konfrontowac-sie-z-przeszloscia\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Home","item":"https:\/\/upmp.news\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Dojrza\u0142y nar\u00f3d powinien umie\u0107 konfrontowa\u0107 si\u0119 z przesz\u0142o\u015bci\u0105"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/upmp.news\/#website","url":"https:\/\/upmp.news\/","name":"U.P.M.P","description":"\u0423\u043a\u0440\u0430\u0457\u043d\u043e-\u043f\u043e\u043b\u044c\u0441\u044c\u043a\u0430 \u043c\u0435\u0434\u0456\u0430\u043f\u043b\u0430\u0442\u0444\u043e\u0440\u043c\u0430","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/upmp.news\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"pl-PL"},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/upmp.news\/#\/schema\/person\/cebd3113030eb01f184505010f519d71","name":"vladimyr","image":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/upmp.news\/wp-content\/uploads\/2017\/12\/ava.png","url":"https:\/\/upmp.news\/wp-content\/uploads\/2017\/12\/ava.png","contentUrl":"https:\/\/upmp.news\/wp-content\/uploads\/2017\/12\/ava.png","caption":"vladimyr"},"url":"https:\/\/upmp.news\/pl\/author\/vladimyr\/"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/upmp.news\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/264616","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/upmp.news\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/upmp.news\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/upmp.news\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/27"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/upmp.news\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=264616"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/upmp.news\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/264616\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":264627,"href":"https:\/\/upmp.news\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/264616\/revisions\/264627"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/upmp.news\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/264617"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/upmp.news\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=264616"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/upmp.news\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=264616"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/upmp.news\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=264616"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}