{"id":273653,"date":"2024-08-01T12:19:53","date_gmt":"2024-08-01T10:19:53","guid":{"rendered":"https:\/\/upmp.news\/?p=273653"},"modified":"2024-08-01T12:19:54","modified_gmt":"2024-08-01T10:19:54","slug":"anna-stozko-dazymy-do-tego-aby-nasze-wladze-nas-uslyszaly-i-wyrazily-zgode-na-ekshumacje","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/upmp.news\/pl\/pl-in-ukraine\/anna-stozko-dazymy-do-tego-aby-nasze-wladze-nas-uslyszaly-i-wyrazily-zgode-na-ekshumacje\/","title":{"rendered":"Anna Sto\u017cko: D\u0105\u017cymy do tego, aby nasze w\u0142adze nas us\u0142ysza\u0142y i wyrazi\u0142y zgod\u0119 na ekshumacje"},"content":{"rendered":"\n

Z Ann\u0105 Sto\u017cko, redaktor naczeln\u0105 Ukrai\u0144sko-Polskiej Platformy Medialnej oraz wiceprzewodnicz\u0105c\u0105 Stowarzyszenia Pojednanie Polsko-Ukrai\u0144skie rozmawia\u0142 Eugeniusz Sa\u0142o.<\/strong> Informuje o tym Upmp.news powo\u0142uj\u0105c<\/a> si\u0119 na<\/strong> Kurier Galicyjski<\/strong><\/strong>.<\/p>\n\n\n\n

Pani Anno, pochodzi Pani z Zaporo\u017ca, mieszka\u0142a Pani w U\u017chorodzie i Kijowie. Podr\u00f3\u017cuje Pani po Ukrainie i po Polsce. Gdzie obecnie Pani\u0105 zasta\u0142em?<\/strong>
Jestem w swoim domu w Kijowie. Ju\u017c ponad rok. Wr\u00f3ci\u0142am do domu z U\u017chorodu, gdzie sp\u0119dzi\u0142am tak\u017ce ponad rok. Przez dzia\u0142ania wojenne musia\u0142am zmienia\u0107 swoj\u0105 lokalizacj\u0119, ale obecnie jestem w stolicy Ukrainy.<\/p>\n\n\n\n

Jak radzi sobie Pani z upa\u0142ami?<\/strong>
Staramy si\u0119 z tym radzi\u0107, ale jest ci\u0119\u017cko. Nie chcia\u0142abym zbytnio narzeka\u0107, ale powiem tak, jak jest. Dzisiaj po raz pierwszy zrobi\u0142am sobie makija\u017c i ciesz\u0119 si\u0119, bo nie jest 42 czy 37 stopni. Wczoraj spad\u0142 deszcz i to jest prawdziwe szcz\u0119\u015bcie. Wszystko si\u0119 por\u00f3wnuje, \u017ceby docenia\u0107 to, co mamy. Wi\u0119c zmiana temperatury i deszcz bardzo nas wszystkich ciesz\u0105.<\/p>\n\n\n\n

Jak wygl\u0105da sytuacja z pr\u0105dem? Jak mieszka\u0144cy Kijowa radz\u0105 sobie z tym problemem?<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Tak, nadal mamy problemy z pr\u0105dem. Mamy go przez dwie godziny, a potem 6-8 godzin nie mamy. W moim domu jest tak, \u017ce kiedy nie ma pr\u0105du, nie ma te\u017c wody, a gazu w budynku r\u00f3wnie\u017c nie ma. Wi\u0119c bez pr\u0105du nic nie dzia\u0142a. Dlatego albo gdzie\u015b wyje\u017cd\u017camy, albo korzystamy z powerbank\u00f3w, staramy si\u0119 z\u0142apa\u0107 zasi\u0119g telefoniczny i internetowy.<\/p>\n\n\n\n

W te dwie godziny, kiedy mamy pr\u0105d, to jest taki maraton. Ale te\u017c nie narzekam, bo pracuj\u0119 zdalnie albo jestem na wyje\u017adzie w Polsce, gdzie jest pr\u0105d i normalne warunki do \u017cycia. Praca zdalna daje mi mo\u017cliwo\u015b\u0107 dostosowania si\u0119 do harmonogramu wy\u0142\u0105cze\u0144 pr\u0105du. Mog\u0119 wtedy do\u0142adowa\u0107 powerbanki, laptopy czy zrobi\u0107 pranie. Ale ci\u0119\u017cko mi sobie wyobrazi\u0107 osoby z ma\u0142ymi dzie\u0107mi, starszych ludzi albo moich znajomych mieszkaj\u0105cych na 20 pi\u0119trze w Kijowie, jak oni maj\u0105 funkcjonowa\u0107. Osoby, kt\u00f3re pracuj\u0105 w biurze, wracaj\u0105c do dom\u00f3w, musz\u0105 po ciemku z zakupami i\u015b\u0107 schodami na 20 pi\u0119tro. Musz\u0105 te\u017c szybko spo\u017cy\u0107 to, co kupili, bo nast\u0119pnego dnia lod\u00f3wka nie dzia\u0142a, wi\u0119c to, co zosta\u0142o, jest do wyrzucenia. Ja staram si\u0119 dostosowa\u0107 do tego, co mamy, ale wiadomo, \u017ce mi si\u0119 to nie podoba. Europejczykom ci\u0119\u017cko to zrozumie\u0107, bo nie da si\u0119 wyobrazi\u0107 sobie, \u017ce w XXI wieku w europejskim kraju jak Ukraina jest taka sytuacja i takie warunki.<\/p>\n\n\n\n

Jak w\u0142a\u015bciciele sklep\u00f3w, kawiarni, restauracji radz\u0105 sobie bez pr\u0105du?<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Dzisiaj po raz pierwszy od d\u0142u\u017cszego czasu pojecha\u0142am do galerii handlowej na zakupy, z my\u015bl\u0105, \u017ce przejad\u0119 si\u0119 autem z klimatyzacj\u0105 i b\u0119d\u0119 robi\u0107 zakupy w galerii. Co zobaczy\u0142am? W ogromnej galerii, kt\u00f3ra ma trzy pi\u0119tra, cz\u0119\u015b\u0107 sklep\u00f3w jest zamkni\u0119ta, cz\u0119\u015b\u0107 jest otwarta i s\u0105 tam ludzie, ale nie ma czym oddycha\u0107. Gdy chcia\u0142am co\u015b zje\u015b\u0107, prawie nie by\u0142o \u017cadnego wyboru. Pierwsze, co pomy\u015bla\u0142am, to ile ukrai\u0144ski biznes traci, pracuj\u0105c w takich warunkach. Kiedy sklep nie jest czynny, nie ma zarobk\u00f3w. Ju\u017c teraz musimy my\u015ble\u0107 o przysz\u0142o\u015bci i rozwa\u017cy\u0107 zakup przetwornicy albo pot\u0119\u017cnego agregatu, \u017ceby przetrwa\u0107 jesie\u0144 i zim\u0119. Ale za co zwykli mieszka\u0144cy maj\u0105 to kupi\u0107, \u017ceby przetrwa\u0107?<\/p>\n\n\n\n

Jak wygl\u0105da stolica Ukrainy po zmasowanym ostrzale 8 lipca i zniszczeniach dzieci\u0119cego szpitala specjalistycznego \u201eOchmatdyt\u201d?
Akurat tego dnia wr\u00f3ci\u0142am z Wo\u0142ynia ze spotkania polsko-ukrai\u0144skiego w Zam\u0142yniu, kt\u00f3re bardzo mnie zmotywowa\u0142o do kolejnych dzia\u0142a\u0144. Gdy dojecha\u0142am z kolegami do domu, zacz\u0105\u0142 si\u0119 alarm. Rakiety lecia\u0142y nad moim domem. Nie widzia\u0142am ich, ale s\u0142ysza\u0142am ich d\u017awi\u0119k. Potem us\u0142ysza\u0142am, jak Si\u0142y Powietrzne Ukrainy zestrzeliwuj\u0105 te rakiety, ale by\u0142o ich tak du\u017co, \u017ce s\u0142ycha\u0107 by\u0142o wiele wybuch\u00f3w. Rozumia\u0142am, \u017ce to b\u0119dzie jaka\u015b tragedia. Po kilku godzinach pojawi\u0142o si\u0119 wiele informacji. W r\u00f3\u017cnych prywatnych grupach na Telegramie znajomi pisali i pokazywali, co dzieje si\u0119 w ich dzielnicach.<\/p>\n\n\n\n

To kolejna tragedia. Przez dwa dni nie mog\u0142am nic robi\u0107. Moralnie i psychologicznie by\u0142o tak ci\u0119\u017cko, \u017ce nie chcia\u0142am z nikim rozmawia\u0107, praca si\u0119 nie klei\u0142a, nie chcia\u0142am je\u015b\u0107, nie chcia\u0142am nic. Ale musimy wraca\u0107 do siebie, do pracy, radzi\u0107 sobie z tym, \u017cy\u0107 dalej.<\/p>\n\n\n\n

Mimo wszystko, stolica \u017cyje. Kilka dni p\u00f3\u017aniej, jad\u0105c przez most, widzia\u0142am, jak ludzie wypoczywaj\u0105 nad Dnieprem. Na zakupach by\u0142o du\u017co ludzi i samochod\u00f3w. Ale d\u017awi\u0119k i zapach od tych agregat\u00f3w pr\u0105dotw\u00f3rczych jest niesamowity. Jak nie chcesz widzie\u0107, to us\u0142yszysz d\u017awi\u0119k albo poczujesz zapach. Ale \u017cyjemy dalej.<\/p>\n\n\n\n

Ostatnio bra\u0142a Pani udzia\u0142 w \u201eWarsztatach Pojednania\u201d w Zam\u0142yniu na Wo\u0142yniu. Co robili\u015bcie tam w ci\u0105gu pi\u0119ciu dni?<\/strong>
O tym mog\u0119 opowiada\u0107 du\u017co. Bardzo chcia\u0142am tam pojecha\u0107, wiedzia\u0142am, \u017ce warsztaty b\u0119d\u0105 organizowane po raz drugi. Zorganizowa\u0142o je Stowarzyszenie Pojednanie Polsko-Ukrai\u0144skie, kt\u00f3rego przewodnicz\u0105c\u0105 jest moja bliska przyjaci\u00f3\u0142ka Karolina Romanowska. W polskich mediach du\u017co si\u0119 o tym m\u00f3wi\u0142o, a my chcemy, \u017ceby r\u00f3wnie\u017c w ukrai\u0144skich pojawi\u0142y si\u0119 informacje o tych spotkaniach. Razem by\u0142o nas oko\u0142o 70 os\u00f3b. Wi\u0119kszo\u015b\u0107 stanowili Polacy z Polski, kt\u00f3rzy przyjechali do Zam\u0142ynia na te warsztaty. Ze wzgl\u0119du na r\u00f3\u017cne sytuacje wojskowe, z Ukrai\u0144c\u00f3w by\u0142o nas troch\u0119 mniej. Ciesz\u0119 si\u0119 jednak, bo program by\u0142 bardzo bogaty. Sprz\u0105tali\u015bmy trzy cmentarze \u2013 polskie i ukrai\u0144skie. W Centrum Integracyjnym Zam\u0142ynie mieli\u015bmy wsp\u00f3lne msze. Dyrektorem jest ksi\u0105dz Jan Buras \u2013 niesamowity cz\u0142owiek, kt\u00f3remu powiedzia\u0142am, \u017ce gdybym mia\u0142a takiego cz\u0142owieka obok, to codziennie chodzi\u0142abym na msze. To bardzo pi\u0119kne i malownicze miejsce, kt\u00f3re nazwa\u0142am sobie \u201eOaz\u0105 na pustyni\u201d. To cicha wie\u015b blisko granicy polsko-ukrai\u0144skiej, z kiepsk\u0105 drog\u0105, ma\u0142\u0105 liczb\u0105 mieszka\u0144c\u00f3w, bez sklep\u00f3w i aptek, ale przyrodniczo przepi\u0119kna. Mieli\u015bmy tam wyk\u0142ady, dyskusje, rozmowy, \u015bpiewali\u015bmy piosenki przy ognisku. Czasami by\u0142y \u0142zy i gor\u0105ce dyskusje. To by\u0142 dialog, kt\u00f3rego potrzebujemy.<\/p>\n\n\n\n

\n
\"\"<\/figure>\n\n\n\n
\"\"
fot. Anna Sto\u017cko<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n
\"\"<\/figure>\n\n\n\n
\"\"<\/figure>\n\n\n\n
\"\"<\/figure>\n\n\n\n
\"\"<\/figure>\n\n\n\n
\"\"<\/figure>\n\n\n\n
\"\"<\/figure>\n\n\n\n
\"\"<\/figure>\n<\/figure>\n\n\n
\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>\n\n\n

fot. Anna Sto\u017cko<\/em><\/p>\n\n\n\n

Mo\u017ce dobrze, \u017ce przyjecha\u0142o wi\u0119cej Polak\u00f3w, bo uwierzyli i byli zaskoczeni, \u017ce Ukrai\u0144com r\u00f3wnie\u017c zale\u017cy na problemie rzezi wo\u0142y\u0144skiej. Dowiedzieli si\u0119, \u017ce o tym wiemy, \u017ce interesujemy si\u0119 Polsk\u0105 i d\u0105\u017cymy do tego, aby nasze w\u0142adze nas us\u0142ysza\u0142y i wyrazi\u0142y zgod\u0119 na ekshumacje, bo ka\u017cdy cz\u0142owiek ma prawo do godnego poch\u00f3wku. Oczywi\u015bcie, spotka\u0142am si\u0119 te\u017c z wieloma negatywnymi komentarzami, bo co ja tam wiem, jako Ukrainka, itd. Ale podam taki argument. Jestem z Zaporo\u017ca, nie mam polskiej krwi ani rodziny. Ukrai\u0144ska Powsta\u0144cza Armia to by\u0142o 1 procent Ukrai\u0144c\u00f3w. Moja rodzina nie mia\u0142a z ni\u0105 nic wsp\u00f3lnego. Osoba z Zaporo\u017ca, kt\u00f3ra lubi Polsk\u0119 i Polak\u00f3w, przyje\u017cd\u017ca na takie wydarzenia i rozmawia na te tematy, wi\u0119c to o czym\u015b \u015bwiadczy. Chc\u0119, \u017ceby Polska us\u0142ysza\u0142a nas, Ukrai\u0144c\u00f3w, \u017ce nie jeste\u015bmy wrogami. Cz\u0119sto nie rozumiemy takiej reakcji albo braku reakcji ze strony ukrai\u0144skich w\u0142adz, albo rozumiemy, dlaczego to si\u0119 odbywa \u2013 bo to jest polityka. Na naszym poziomie robimy, co mo\u017cemy. To, co robimy, to dobre sprawy i nie ma w tym nic z\u0142ego.<\/p>\n\n\n\n

Pod koniec tych warsztat\u00f3w odby\u0142y si\u0119 najbardziej gor\u0105ce rozmowy i dyskusje, kt\u00f3re doprowadzi\u0142y mnie do \u0142ez. Przypomnia\u0142am Polakom, \u017ce rozumiemy ich b\u00f3l, a oni musz\u0105 teraz zobaczy\u0107 nasz b\u00f3l. To dzieje si\u0119 na \u017cywo, teraz. Jechali\u015bmy wsp\u00f3lnie autobusem i odbywa\u0142 si\u0119 pogrzeb \u017co\u0142nierza, wi\u0119c wszyscy padli\u015bmy na kolana, aby uszanowa\u0107 jego ostatni\u0105 drog\u0119.<\/p>\n\n\n\n

Jak Polacy i Ukrai\u0144cy powinni rozmawia\u0107 o trudnych tematach zwi\u0105zanych ze zbrodni\u0105 wo\u0142y\u0144sk\u0105? Na pewno spotykaj\u0105c si\u0119 i rozmawiaj\u0105c prosto po ludzku.<\/strong>
Tak, trzeba si\u0119 spotyka\u0107 i rozmawia\u0107, bo ksi\u0105\u017cki s\u0105. Nie mog\u0119 powiedzie\u0107, \u017ce nie trzeba czyta\u0107 historyk\u00f3w. To zale\u017cy te\u017c, kogo si\u0119 czyta \u2013 ka\u017cdy ma swoj\u0105 interpretacj\u0119 i prawd\u0119. Prawda wyjdzie na jaw, gdy b\u0119d\u0105 przeprowadzone ekshumacje. Potrzebne s\u0105 te dialogi. Je\u017celi my w grupie 60-70 os\u00f3b potrafili\u015bmy si\u0119 dogada\u0107 i us\u0142ysze\u0107 siebie nawzajem, to czy nie uda si\u0119 to, gdy b\u0119dzie wi\u0119ksza platforma do takich rozm\u00f3w? Czemu nie zrobi\u0107 tego na wi\u0119ksz\u0105 skal\u0119?<\/p>\n\n\n\n

Cz\u0119sto m\u00f3wi Pani i pisze o dezinformacji w przestrzeni medialnej. W jaki spos\u00f3b mo\u017cna si\u0119 przed ni\u0105 uchroni\u0107 w czasach ogromnego potoku informacji?<\/strong>
Trzeba dba\u0107 o swoj\u0105 higien\u0119 informacyjn\u0105. W Ukrainie s\u0105 tzw. \u201emedia bia\u0142e\u201d \u2013 s\u0105 to oficjalne, sprawdzone media, kt\u00f3re przed publikowaniem weryfikuj\u0105 informacje. Bardziej znam ukrai\u0144skie media, ale w Polsce sytuacja jest r\u00f3wnie\u017c do\u015b\u0107 trudna. Najlepiej sprawdza\u0107 jedn\u0105 informacj\u0119 na dw\u00f3ch lub trzech portalach informacyjnych. Trzeba te\u017c pracowa\u0107 nad swoim my\u015bleniem krytycznym. Trzeba czyta\u0107 i pracowa\u0107 nad sob\u0105.<\/p>\n\n\n\n

Wojna rosyjsko-ukrai\u0144ska trwa ju\u017c trzeci rok. Jakie ma Pani rady, aby \u017cy\u0107 dalej i nie zwariowa\u0107 w \u015bwiecie medialnym, informacyjnym i spo\u0142ecznym?<\/strong>
Nie wiem, czy jako dziennikarka mog\u0119 powiedzie\u0107, \u017ceby mniej korzysta\u0107 z informacji. Chyba nie. Ale na pewno warto zmniejszy\u0107 ilo\u015b\u0107 \u017ar\u00f3de\u0142 i po\u015bwi\u0119conego na nie czasu. Wi\u0119cej po\u015bwi\u0119ca\u0107 czasu bliskim, chodzi\u0107 na spacery. Wraca\u0107 do prostych sposob\u00f3w. Cieszy\u0107 si\u0119 \u017cyciem, bo jest dzisiaj \u2013 ju\u017c nie ma wczoraj, a czy b\u0119dzie jutro, to nikt nie wie. Motywacj\u0105 ma by\u0107 rodzina, bliscy i misja.<\/p>\n\n\n\n

Dzi\u0119kuj\u0119 za rozmow\u0119.<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Nagran\u0105 rozmow\u0119 mog\u0105 Pa\u0144stwo pos\u0142ucha\u0107 w podca\u015bcie \u201eWojenna codzienno\u015b\u0107 mieszka\u0144c\u00f3w Ukrainy\u201d<\/a> na kanale YouTube Radio Kurier Galicyjski.<\/em><\/p>\n\n\n\n

\n