{"id":290447,"date":"2025-11-18T22:10:30","date_gmt":"2025-11-18T20:10:30","guid":{"rendered":"https:\/\/upmp.news\/?p=290447"},"modified":"2025-11-18T22:10:34","modified_gmt":"2025-11-18T20:10:34","slug":"od-cholery-do-cukrzycy-polski-profesor-ignacy-fonberg-ktory-wspoltworzyl-nauki-medyczne-w-ukrainie","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/upmp.news\/pl\/pl-in-ukraine\/od-cholery-do-cukrzycy-polski-profesor-ignacy-fonberg-ktory-wspoltworzyl-nauki-medyczne-w-ukrainie\/","title":{"rendered":"Od cholery do cukrzycy: polski profesor Ignacy Fonberg, kt\u00f3ry wsp\u00f3\u0142tworzy\u0142 nauki medyczne w Ukrainie"},"content":{"rendered":"\n

Polski chemik i lekarz, kt\u00f3ry przez wiele lat pracowa\u0142 w Kijowie i wni\u00f3s\u0142 znacz\u0105cy wk\u0142ad w rozw\u00f3j nauki medycznej: bada\u0142 choler\u0119, analizowa\u0142 jako\u015b\u0107 wody i p\u0142yn\u00f3w ustrojowych, a jego prace dotycz\u0105ce bada\u0144 krwi diabetyk\u00f3w by\u0142y pierwszymi na \u015bwiecie.<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Ignacy Fonberg (ur. 20 stycznia 1801 r. w Bielsku Podlaskim, zm. 23 pa\u017adziernika 1891 r. w Kijowie) \u2014 znany chemik i lekarz, pionier polskiej terminologii chemicznej, za\u0142o\u017cyciel pierwszej katedry chemii oraz laboratorium chemicznego w obecnym Uniwersytecie im. T. Szewczenki w Kijowie.<\/p>\n\n\n

\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>\n\n\n

W starym przewodniku \u00abKij\u00f3w i jego pami\u0105tki\u00bb autorstwa Wac\u0142awa Czechowskiego (1901 r., wydanie reprintowe wydane dzi\u0119ki wsparciu Instytutu Polskiego w Kijowie) czytamy, \u017ce \u00abna starym cmentarzu Bajkowym pochowany jest r\u00f3wnie\u017c profesor Uniwersytetu \u015bw. W\u0142odzimierza Ignacy Fonberg \u2013 jedyny profesor z Wilna, kt\u00f3rego po zamkni\u0119ciu tamtejszej Akademii Medycznej przeniesiono do Kijowa, gdzie wyk\u0142ada\u0142 a\u017c do 1862 roku, kiedy przeszed\u0142 na emerytur\u0119. Historyk uczelni twierdzi, \u017ce w osobie Fonberga Uniwersytet zyska\u0142 wybitnego specjalist\u0119, kt\u00f3ry wyni\u00f3s\u0142 swoj\u0105 katedr\u0119 na poziom wsp\u00f3\u0142czesnej nauki akademickiej\u00bb.<\/p>\n\n\n\n

Po uko\u0144czeniu w 1817 roku gimnazjum w Bia\u0142ymstoku, Ignacy Fonberg rozpoczyna studia chemiczne na Uniwersytecie Wile\u0144skim pod kierunkiem profesora Andrzeja \u015aniadeckiego. Od 1821 roku pracuje ju\u017c na uczelni, a po o\u015bmiu latach zostaje profesorem. Uniwersytet Wile\u0144ski, za\u0142o\u017cony w 1579 roku jako Akademia (Kolegium) Jezuicka przez Stefana Batorego, Wielkiego Ksi\u0119cia Litewskiego i Kr\u00f3la Polski, by\u0142 drug\u0105 najstarsz\u0105 uczelni\u0105 w Rzeczypospolitej po Uniwersytecie Jagiello\u0144skim.<\/p>\n\n\n\n

Mimo \u017ce ukazem rosyjskiego cara Aleksandra I z 4 kwietnia 1803 roku G\u0142\u00f3wna Szko\u0142a Wielkiego Ksi\u0119stwa Litewskiego zosta\u0142a przekszta\u0142cona w Cesarski Uniwersytet Wile\u0144ski, uczelnia pozosta\u0142a o\u015brodkiem wolnomy\u015blicielstwa. W latach 1817\u20131823 dzia\u0142a\u0142y tu grupy studenckie o pogl\u0105dach rewolucyjnych, a w latach 1830\u20131831 oko\u0142o 400 student\u00f3w i profesor\u00f3w bra\u0142o czynny udzia\u0142 w powstaniu listopadowym. Po jego st\u0142umieniu zamkni\u0119to o\u015brodki polskiej kultury i my\u015bli, w tym Uniwersytet Wile\u0144ski. W zamian otwarto Uniwersytet \u015bwi\u0119tego W\u0142odzimierza w Kijowie, kt\u00f3ry w\u0142adze imperium planowa\u0142y wykorzysta\u0107 jako narz\u0119dzie nie tylko edukacji, ale i rusyfikacji polskiej i ukrai\u0144skiej szlachty oraz inteligencji.<\/p>\n\n\n\n

Dlatego w 1832 roku Ignacy Fonberg zostaje przeniesiony na stanowisko profesora w utworzonej w Wilnie w miejsce uniwersytetu Akademii Medyko-Chirurgicznej. Jednak\u017ce w 1842 roku i ta instytucja zostaje przeniesiona do Kijowa, a sam uczony ju\u017c od 1840 roku obejmuje stanowisko profesora Uniwersytetu Kijowskiego.<\/p>\n\n\n\n

Przez 19 lat Fonberg wyk\u0142ada w Kijowie i kieruje katedr\u0105 chemii; to on jako pierwszy wprowadza zaj\u0119cia praktyczne w za\u0142o\u017conym przez siebie laboratorium chemicznym.<\/p>\n\n\n\n

Prace naukowe Fonberga dotyczy\u0142y g\u0142\u00f3wnie chemii og\u00f3lnej i podstaw technologii chemicznej, rozwija\u0142 polsk\u0105 terminologi\u0119 naukow\u0105. W Wilnie wyda\u0142 mi\u0119dzy innymi: \u00abWyk\u0142ad teorii spalania\u00bb (Wilno 1821), \u00abS\u0142ownik termin\u00f3w chemicznych\u00bb (Wilno 1825), \u00abChemia z zastosowaniem w sztuce i rzemio\u015ble\u00bb (t. 1\u20133, Wilno 1827\u201329), \u00abInformacja o cholerze i sposobach oczyszczania powietrza podczas epidemii\u00bb (Wilno 1830).<\/p>\n\n\n\n

\n
\"\"<\/figure>\n\n\n\n
\"\"<\/figure>\n<\/figure>\n\n\n\n

W Kijowie Fonberg prowadzi\u0142 badania nad sk\u0142adem w\u00f3d kijowskich oraz p\u0142yn\u00f3w ustrojowych, w tym analiz\u0119 soku \u017co\u0142\u0105dkowego. Wykonywa\u0142 tak\u017ce analizy moczu i krwi diabetyk\u00f3w (Beobachtungen \u00fcber den Harn und Blut diabetischer Kranken, \u00abLiebigs Annalen der Chemie und Pharmazie\u00bb, 1847, nr 63). Jego badania poziomu cukru we krwi u chorych na cukrzyc\u0119 by\u0142y pierwszymi na \u015bwiecie.<\/p>\n\n\n\n

Wed\u0142ug jednej z ciekawych wersji, Fonberg o\u017ceni\u0142 si\u0119 z c\u00f3rk\u0105 wile\u0144skiego wydawcy i ksi\u0119garza J\u00f3zefa Zawadzkiego \u2014 tego samego, kt\u00f3ry w 1822 roku wyda\u0142 pierwszy tom \u00abBallad i romans\u00f3w\u00bb Adama Mickiewicza. Po otrzymaniu w 1826 roku tytu\u0142u Cesarskiego Drukarza Uniwersytetu Wile\u0144skiego i akademickiego ksi\u0119garza, J\u00f3zef Zawadzki dzi\u0119ki wsparciu finansowemu ksi\u0119cia Adama Kazimierza Czartoryskiego wyposa\u017cy\u0142 swoj\u0105 drukarni\u0119 w nowoczesne maszyny oraz czcionki r\u00f3\u017cnych alfabet\u00f3w, a tak\u017ce sprowadzi\u0142 do Wilna wybitnych specjalist\u00f3w. Nie ulega w\u0105tpliwo\u015bci, \u017ce jego syn, r\u00f3wnie\u017c J\u00f3zef Zawadzki, kt\u00f3ry osiedli\u0142 si\u0119 w Kijowie w 1839 roku i od 1850 roku by\u0142 wydawc\u0105 i drukarzem Uniwersytetu Kijowskiego, a w latach 1860\u20131863 nawet prezydentem miasta, zna\u0142 kierownika uniwersyteckiej katedry Ignacego Fonberga, kt\u00f3ry przyby\u0142 do Kijowa rok p\u00f3\u017aniej.<\/p>\n\n\n\n

Opr\u00f3cz pracy na Uniwersytecie Kijowskim, Ignacy Fonberg organizowa\u0142 kursy dla przyrodnik\u00f3w, lekarzy i farmaceut\u00f3w, a tak\u017ce prowadzi\u0142 publiczne wyk\u0142ady, kt\u00f3re cieszy\u0142y si\u0119 ogromn\u0105 popularno\u015bci\u0105. W 1854 roku otrzyma\u0142 honorowy tytu\u0142 zas\u0142u\u017conego profesora, a w 1859 przeszed\u0142 na emerytur\u0119. Pozosta\u0142 w Kijowie a\u017c do \u015bmierci.<\/p>\n\n\n\n

Anatolij KURNOSOW<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Materia\u0142 powsta\u0142 przy wsparciu Polpharmy w ramach projektu \u00abPami\u0119\u0107, kt\u00f3ra \u0142\u0105czy: lekarze polskiego pochodzenia w historii Kijowa\u00bb, ujawniaj\u0105cego nazwiska i ma\u0142o znane karty wsp\u00f3lnego dziedzictwa medycznego Ukrainy i Polski.<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Polpharma \u2013 najwi\u0119kszy producent lek\u00f3w w Polsce z ponad 90-letni\u0105 histori\u0105. Od ponad 20 lat firma dzia\u0142a r\u00f3wnie\u017c na Ukrainie, posiadaj\u0105c portfel ponad 600 lek\u00f3w na recept\u0119 i bez recepty \u2013 w tym stosowanych w leczeniu chor\u00f3b kardiologicznych, neurologicznych i okulistycznych.<\/strong><\/p>\n

<\/strong>Anatolij Kurnosow<\/a><\/span>Ignacy Fonberg<\/a><\/span>Kijow<\/a><\/span>polski profesor<\/a><\/span>Ukraine<\/a> <\/div>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Polski chemik i lekarz, kt\u00f3ry przez wiele lat pracowa\u0142 w Kijowie i wni\u00f3s\u0142 znacz\u0105cy wk\u0142ad w rozw\u00f3j nauki medycznej: bada\u0142 choler\u0119, analizowa\u0142 jako\u015b\u0107 wody i p\u0142yn\u00f3w ustrojowych, a jego prace dotycz\u0105ce bada\u0144 krwi diabetyk\u00f3w by\u0142y pierwszymi na \u015bwiecie. Ignacy Fonberg (ur. 20 stycznia 1801 r. w Bielsku Podlaskim, zm. 23 pa\u017adziernika 1891 r. w Kijowie) […]<\/p>\n","protected":false},"author":27,"featured_media":290428,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":true,"template":"","format":"standard","meta":{"_exactmetrics_skip_tracking":false,"_exactmetrics_sitenote_active":false,"_exactmetrics_sitenote_note":"","_exactmetrics_sitenote_category":0,"footnotes":""},"categories":[2093,2077],"tags":[24189,24271,24202,24272,22611],"class_list":["post-290447","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-pl-kultura-ua","category-pl-in-ukraine","tag-anatolij-kurnosow-2","tag-ignacy-fonberg","tag-kijow-2","tag-polski-profesor","tag-en-in-ukraine-5"],"yoast_head":"\nOd cholery do cukrzycy: polski profesor Ignacy Fonberg, kt\u00f3ry wsp\u00f3\u0142tworzy\u0142 nauki medyczne w Ukrainie – U.P.M.P<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/upmp.news\/pl\/pl-in-ukraine\/od-cholery-do-cukrzycy-polski-profesor-ignacy-fonberg-ktory-wspoltworzyl-nauki-medyczne-w-ukrainie\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"pl_PL\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Od cholery do cukrzycy: polski profesor Ignacy Fonberg, kt\u00f3ry wsp\u00f3\u0142tworzy\u0142 nauki medyczne w Ukrainie – U.P.M.P\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Polski chemik i lekarz, kt\u00f3ry przez wiele lat pracowa\u0142 w Kijowie i wni\u00f3s\u0142 znacz\u0105cy wk\u0142ad w rozw\u00f3j nauki medycznej: bada\u0142 choler\u0119, analizowa\u0142 jako\u015b\u0107 wody i p\u0142yn\u00f3w ustrojowych, a jego prace dotycz\u0105ce bada\u0144 krwi diabetyk\u00f3w by\u0142y pierwszymi na \u015bwiecie. Ignacy Fonberg (ur. 20 stycznia 1801 r. w Bielsku Podlaskim, zm. 23 pa\u017adziernika 1891 r. w Kijowie) […]\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/upmp.news\/pl\/pl-in-ukraine\/od-cholery-do-cukrzycy-polski-profesor-ignacy-fonberg-ktory-wspoltworzyl-nauki-medyczne-w-ukrainie\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"U.P.M.P\" \/>\n<meta property=\"article:publisher\" content=\"https:\/\/www.facebook.com\/upmp.news\/\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2025-11-18T20:10:30+00:00\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2025-11-18T20:10:34+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/upmp.news\/wp-content\/uploads\/2025\/11\/1-5.jpg\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"686\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"695\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/jpeg\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"vladimyr\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:creator\" content=\"@maininua\" \/>\n<meta name=\"twitter:site\" content=\"@maininua\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Napisane przez\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"vladimyr\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Szacowany czas czytania\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"5 minut\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\\\/\\\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"Article\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/upmp.news\\\/pl\\\/pl-in-ukraine\\\/od-cholery-do-cukrzycy-polski-profesor-ignacy-fonberg-ktory-wspoltworzyl-nauki-medyczne-w-ukrainie\\\/#article\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/upmp.news\\\/pl\\\/pl-in-ukraine\\\/od-cholery-do-cukrzycy-polski-profesor-ignacy-fonberg-ktory-wspoltworzyl-nauki-medyczne-w-ukrainie\\\/\"},\"author\":{\"name\":\"vladimyr\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/upmp.news\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/cebd3113030eb01f184505010f519d71\"},\"headline\":\"Od cholery do cukrzycy: polski profesor Ignacy Fonberg, kt\u00f3ry wsp\u00f3\u0142tworzy\u0142 nauki medyczne w Ukrainie\",\"datePublished\":\"2025-11-18T20:10:30+00:00\",\"dateModified\":\"2025-11-18T20:10:34+00:00\",\"mainEntityOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/upmp.news\\\/pl\\\/pl-in-ukraine\\\/od-cholery-do-cukrzycy-polski-profesor-ignacy-fonberg-ktory-wspoltworzyl-nauki-medyczne-w-ukrainie\\\/\"},\"wordCount\":827,\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/upmp.news\\\/pl\\\/pl-in-ukraine\\\/od-cholery-do-cukrzycy-polski-profesor-ignacy-fonberg-ktory-wspoltworzyl-nauki-medyczne-w-ukrainie\\\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/upmp.news\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2025\\\/11\\\/1-5.jpg\",\"keywords\":[\"Anatolij Kurnosow\",\"Ignacy Fonberg\",\"Kijow\",\"polski profesor\",\"Ukraine\"],\"articleSection\":[\"Kultura\",\"Na Ukrainie\"],\"inLanguage\":\"pl-PL\"},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/upmp.news\\\/pl\\\/pl-in-ukraine\\\/od-cholery-do-cukrzycy-polski-profesor-ignacy-fonberg-ktory-wspoltworzyl-nauki-medyczne-w-ukrainie\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/upmp.news\\\/pl\\\/pl-in-ukraine\\\/od-cholery-do-cukrzycy-polski-profesor-ignacy-fonberg-ktory-wspoltworzyl-nauki-medyczne-w-ukrainie\\\/\",\"name\":\"Od cholery do cukrzycy: polski profesor Ignacy Fonberg, kt\u00f3ry wsp\u00f3\u0142tworzy\u0142 nauki medyczne w Ukrainie – U.P.M.P\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/upmp.news\\\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/upmp.news\\\/pl\\\/pl-in-ukraine\\\/od-cholery-do-cukrzycy-polski-profesor-ignacy-fonberg-ktory-wspoltworzyl-nauki-medyczne-w-ukrainie\\\/#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/upmp.news\\\/pl\\\/pl-in-ukraine\\\/od-cholery-do-cukrzycy-polski-profesor-ignacy-fonberg-ktory-wspoltworzyl-nauki-medyczne-w-ukrainie\\\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/upmp.news\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2025\\\/11\\\/1-5.jpg\",\"datePublished\":\"2025-11-18T20:10:30+00:00\",\"dateModified\":\"2025-11-18T20:10:34+00:00\",\"author\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/upmp.news\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/cebd3113030eb01f184505010f519d71\"},\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/upmp.news\\\/pl\\\/pl-in-ukraine\\\/od-cholery-do-cukrzycy-polski-profesor-ignacy-fonberg-ktory-wspoltworzyl-nauki-medyczne-w-ukrainie\\\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/upmp.news\\\/pl\\\/pl-in-ukraine\\\/od-cholery-do-cukrzycy-polski-profesor-ignacy-fonberg-ktory-wspoltworzyl-nauki-medyczne-w-ukrainie\\\/\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/upmp.news\\\/pl\\\/pl-in-ukraine\\\/od-cholery-do-cukrzycy-polski-profesor-ignacy-fonberg-ktory-wspoltworzyl-nauki-medyczne-w-ukrainie\\\/#primaryimage\",\"url\":\"https:\\\/\\\/upmp.news\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2025\\\/11\\\/1-5.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/upmp.news\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2025\\\/11\\\/1-5.jpg\",\"width\":686,\"height\":695},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/upmp.news\\\/pl\\\/pl-in-ukraine\\\/od-cholery-do-cukrzycy-polski-profesor-ignacy-fonberg-ktory-wspoltworzyl-nauki-medyczne-w-ukrainie\\\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Home\",\"item\":\"https:\\\/\\\/upmp.news\\\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"Od cholery do cukrzycy: polski profesor Ignacy Fonberg, kt\u00f3ry wsp\u00f3\u0142tworzy\u0142 nauki medyczne w Ukrainie\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/upmp.news\\\/#website\",\"url\":\"https:\\\/\\\/upmp.news\\\/\",\"name\":\"U.P.M.P\",\"description\":\"\u0423\u043a\u0440\u0430\u0457\u043d\u043e-\u043f\u043e\u043b\u044c\u0441\u044c\u043a\u0430 \u043c\u0435\u0434\u0456\u0430\u043f\u043b\u0430\u0442\u0444\u043e\u0440\u043c\u0430\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\\\/\\\/upmp.news\\\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"pl-PL\"},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/upmp.news\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/cebd3113030eb01f184505010f519d71\",\"name\":\"vladimyr\",\"image\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/upmp.news\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2017\\\/12\\\/ava.png\",\"url\":\"https:\\\/\\\/upmp.news\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2017\\\/12\\\/ava.png\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/upmp.news\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2017\\\/12\\\/ava.png\",\"caption\":\"vladimyr\"},\"url\":\"https:\\\/\\\/upmp.news\\\/pl\\\/author\\\/vladimyr\\\/\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Od cholery do cukrzycy: polski profesor Ignacy Fonberg, kt\u00f3ry wsp\u00f3\u0142tworzy\u0142 nauki medyczne w Ukrainie – U.P.M.P","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/upmp.news\/pl\/pl-in-ukraine\/od-cholery-do-cukrzycy-polski-profesor-ignacy-fonberg-ktory-wspoltworzyl-nauki-medyczne-w-ukrainie\/","og_locale":"pl_PL","og_type":"article","og_title":"Od cholery do cukrzycy: polski profesor Ignacy Fonberg, kt\u00f3ry wsp\u00f3\u0142tworzy\u0142 nauki medyczne w Ukrainie – U.P.M.P","og_description":"Polski chemik i lekarz, kt\u00f3ry przez wiele lat pracowa\u0142 w Kijowie i wni\u00f3s\u0142 znacz\u0105cy wk\u0142ad w rozw\u00f3j nauki medycznej: bada\u0142 choler\u0119, analizowa\u0142 jako\u015b\u0107 wody i p\u0142yn\u00f3w ustrojowych, a jego prace dotycz\u0105ce bada\u0144 krwi diabetyk\u00f3w by\u0142y pierwszymi na \u015bwiecie. Ignacy Fonberg (ur. 20 stycznia 1801 r. w Bielsku Podlaskim, zm. 23 pa\u017adziernika 1891 r. w Kijowie) […]","og_url":"https:\/\/upmp.news\/pl\/pl-in-ukraine\/od-cholery-do-cukrzycy-polski-profesor-ignacy-fonberg-ktory-wspoltworzyl-nauki-medyczne-w-ukrainie\/","og_site_name":"U.P.M.P","article_publisher":"https:\/\/www.facebook.com\/upmp.news\/","article_published_time":"2025-11-18T20:10:30+00:00","article_modified_time":"2025-11-18T20:10:34+00:00","og_image":[{"width":686,"height":695,"url":"https:\/\/upmp.news\/wp-content\/uploads\/2025\/11\/1-5.jpg","type":"image\/jpeg"}],"author":"vladimyr","twitter_card":"summary_large_image","twitter_creator":"@maininua","twitter_site":"@maininua","twitter_misc":{"Napisane przez":"vladimyr","Szacowany czas czytania":"5 minut"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"Article","@id":"https:\/\/upmp.news\/pl\/pl-in-ukraine\/od-cholery-do-cukrzycy-polski-profesor-ignacy-fonberg-ktory-wspoltworzyl-nauki-medyczne-w-ukrainie\/#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/upmp.news\/pl\/pl-in-ukraine\/od-cholery-do-cukrzycy-polski-profesor-ignacy-fonberg-ktory-wspoltworzyl-nauki-medyczne-w-ukrainie\/"},"author":{"name":"vladimyr","@id":"https:\/\/upmp.news\/#\/schema\/person\/cebd3113030eb01f184505010f519d71"},"headline":"Od cholery do cukrzycy: polski profesor Ignacy Fonberg, kt\u00f3ry wsp\u00f3\u0142tworzy\u0142 nauki medyczne w Ukrainie","datePublished":"2025-11-18T20:10:30+00:00","dateModified":"2025-11-18T20:10:34+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/upmp.news\/pl\/pl-in-ukraine\/od-cholery-do-cukrzycy-polski-profesor-ignacy-fonberg-ktory-wspoltworzyl-nauki-medyczne-w-ukrainie\/"},"wordCount":827,"image":{"@id":"https:\/\/upmp.news\/pl\/pl-in-ukraine\/od-cholery-do-cukrzycy-polski-profesor-ignacy-fonberg-ktory-wspoltworzyl-nauki-medyczne-w-ukrainie\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/upmp.news\/wp-content\/uploads\/2025\/11\/1-5.jpg","keywords":["Anatolij Kurnosow","Ignacy Fonberg","Kijow","polski profesor","Ukraine"],"articleSection":["Kultura","Na Ukrainie"],"inLanguage":"pl-PL"},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/upmp.news\/pl\/pl-in-ukraine\/od-cholery-do-cukrzycy-polski-profesor-ignacy-fonberg-ktory-wspoltworzyl-nauki-medyczne-w-ukrainie\/","url":"https:\/\/upmp.news\/pl\/pl-in-ukraine\/od-cholery-do-cukrzycy-polski-profesor-ignacy-fonberg-ktory-wspoltworzyl-nauki-medyczne-w-ukrainie\/","name":"Od cholery do cukrzycy: polski profesor Ignacy Fonberg, kt\u00f3ry wsp\u00f3\u0142tworzy\u0142 nauki medyczne w Ukrainie – U.P.M.P","isPartOf":{"@id":"https:\/\/upmp.news\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/upmp.news\/pl\/pl-in-ukraine\/od-cholery-do-cukrzycy-polski-profesor-ignacy-fonberg-ktory-wspoltworzyl-nauki-medyczne-w-ukrainie\/#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/upmp.news\/pl\/pl-in-ukraine\/od-cholery-do-cukrzycy-polski-profesor-ignacy-fonberg-ktory-wspoltworzyl-nauki-medyczne-w-ukrainie\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/upmp.news\/wp-content\/uploads\/2025\/11\/1-5.jpg","datePublished":"2025-11-18T20:10:30+00:00","dateModified":"2025-11-18T20:10:34+00:00","author":{"@id":"https:\/\/upmp.news\/#\/schema\/person\/cebd3113030eb01f184505010f519d71"},"breadcrumb":{"@id":"https:\/\/upmp.news\/pl\/pl-in-ukraine\/od-cholery-do-cukrzycy-polski-profesor-ignacy-fonberg-ktory-wspoltworzyl-nauki-medyczne-w-ukrainie\/#breadcrumb"},"inLanguage":"pl-PL","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/upmp.news\/pl\/pl-in-ukraine\/od-cholery-do-cukrzycy-polski-profesor-ignacy-fonberg-ktory-wspoltworzyl-nauki-medyczne-w-ukrainie\/"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/upmp.news\/pl\/pl-in-ukraine\/od-cholery-do-cukrzycy-polski-profesor-ignacy-fonberg-ktory-wspoltworzyl-nauki-medyczne-w-ukrainie\/#primaryimage","url":"https:\/\/upmp.news\/wp-content\/uploads\/2025\/11\/1-5.jpg","contentUrl":"https:\/\/upmp.news\/wp-content\/uploads\/2025\/11\/1-5.jpg","width":686,"height":695},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/upmp.news\/pl\/pl-in-ukraine\/od-cholery-do-cukrzycy-polski-profesor-ignacy-fonberg-ktory-wspoltworzyl-nauki-medyczne-w-ukrainie\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Home","item":"https:\/\/upmp.news\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Od cholery do cukrzycy: polski profesor Ignacy Fonberg, kt\u00f3ry wsp\u00f3\u0142tworzy\u0142 nauki medyczne w Ukrainie"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/upmp.news\/#website","url":"https:\/\/upmp.news\/","name":"U.P.M.P","description":"\u0423\u043a\u0440\u0430\u0457\u043d\u043e-\u043f\u043e\u043b\u044c\u0441\u044c\u043a\u0430 \u043c\u0435\u0434\u0456\u0430\u043f\u043b\u0430\u0442\u0444\u043e\u0440\u043c\u0430","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/upmp.news\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"pl-PL"},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/upmp.news\/#\/schema\/person\/cebd3113030eb01f184505010f519d71","name":"vladimyr","image":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/upmp.news\/wp-content\/uploads\/2017\/12\/ava.png","url":"https:\/\/upmp.news\/wp-content\/uploads\/2017\/12\/ava.png","contentUrl":"https:\/\/upmp.news\/wp-content\/uploads\/2017\/12\/ava.png","caption":"vladimyr"},"url":"https:\/\/upmp.news\/pl\/author\/vladimyr\/"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/upmp.news\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/290447","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/upmp.news\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/upmp.news\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/upmp.news\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/27"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/upmp.news\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=290447"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/upmp.news\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/290447\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":290450,"href":"https:\/\/upmp.news\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/290447\/revisions\/290450"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/upmp.news\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/290428"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/upmp.news\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=290447"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/upmp.news\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=290447"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/upmp.news\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=290447"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}