{"id":291465,"date":"2025-11-23T13:31:12","date_gmt":"2025-11-23T11:31:12","guid":{"rendered":"https:\/\/upmp.news\/?p=291465"},"modified":"2025-11-23T13:31:15","modified_gmt":"2025-11-23T11:31:15","slug":"wlodzimierz-wysokowicz-lekarz-ktory-uratowal-kijow-przed-cholera-i-polozyl-podwaliny-pod-ukrainska-bakteriologie","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/upmp.news\/pl\/pl-in-ukraine\/wlodzimierz-wysokowicz-lekarz-ktory-uratowal-kijow-przed-cholera-i-polozyl-podwaliny-pod-ukrainska-bakteriologie\/","title":{"rendered":"W\u0142odzimierz Wysokowicz: lekarz, kt\u00f3ry uratowa\u0142 Kij\u00f3w przed choler\u0105 i po\u0142o\u017cy\u0142 podwaliny pod ukrai\u0144sk\u0105 bakteriologi\u0119"},"content":{"rendered":"\n

Patolog, bakteriolog, epidemiolog i pedagog, dla kt\u00f3rego medycyna by\u0142a nie tylko nauk\u0105, ale i powo\u0142aniem. <\/strong><\/p>\n\n\n\n

Jako jeden z za\u0142o\u017cycieli ukrai\u0144skiej szko\u0142y bakteriologicznej, jako pierwszy w Kijowie udowodni\u0142, \u017ce przyczyn\u0105 epidemii cholery jest zanieczyszczona woda, i doprowadzi\u0142 do przej\u015bcia miasta na artyzejskie zaopatrzenie w wod\u0119. Jego odkrycia i prace naukowe ukszta\u0142towa\u0142y nowe spojrzenie na medycyn\u0119 profilaktyczn\u0105, a osobisty przyk\u0142ad \u2013 idea\u0142 lekarza, kt\u00f3ry s\u0142u\u017cy ludziom nawet w najniebezpieczniejszych czasach.\u00a0\u00a0 \u00a0<\/em><\/p>\n\n\n

\n
\"\"
W\u0142odzimierz Wysokowicz<\/figcaption><\/figure>\n<\/div>\n\n\n

2 (14) marca 1854 roku w miasteczku Haysyn na Podolu urodzi\u0142 si\u0119 ch\u0142opiec, kt\u00f3ry p\u00f3\u017aniej sta\u0142 si\u0119 jednym z tw\u00f3rc\u00f3w ukrai\u0144skiej bakteriologii. W\u0142odzimierz Wysokowicz pochodzi\u0142 ze starej polskiej rodziny szlacheckiej; jego ojciec by\u0142 wojskowym lekarzem weterynarii. By\u0107 mo\u017ce to w\u0142a\u015bnie ojcowska mi\u0142o\u015b\u0107 do medycyny i dok\u0142adno\u015bci zaszczepi\u0142a w synu pragnienie nauki.<\/p>\n\n\n\n

Gdy W\u0142odzimierz mia\u0142 dziesi\u0119\u0107 lat, rodzina przeprowadzi\u0142a si\u0119 do Charkowa, gdzie ch\u0142opiec wst\u0105pi\u0142 do miejscowego gimnazjum. Uczy\u0142 si\u0119 znakomicie \u2013 uko\u0144czy\u0142 szko\u0142\u0119 ze z\u0142otym medalem. W 1871 roku wst\u0105pi\u0142 na wydzia\u0142 medyczny Uniwersytetu Charkowskiego, gdzie od razu wykaza\u0142 si\u0119 niezwyk\u0142\u0105 wytrwa\u0142o\u015bci\u0105 i talentem. Nazywano go nawet \u00abdwuletnim prymusem\u00bb: po drugim roku studi\u00f3w Wysowicz poprosi\u0142 o pozostawienie go na kolejny rok, aby ponownie przej\u015b\u0107 anatomi\u0119 u profesora Wagnera i chemi\u0119 u Beketowa \u2013 \u00ababy g\u0142\u0119biej zrozumie\u0107 materia\u0142\u00bb. By\u0142 to wyj\u0105tkowy przypadek w historii uniwersytetu \u2013 nie z powodu niepowodzenia akademickiego, ale z powodu pragnienia g\u0142\u0119bszej wiedzy.<\/p>\n\n\n\n

Jeszcze jako student rozpocz\u0105\u0142 prac\u0119 naukow\u0105 z zakresu anatomii patologicznej pod kierunkiem profesora W. Kry\u0142owa i opublikowa\u0142 dwa artyku\u0142y naukowe. Po uko\u0144czeniu uniwersytetu Wysowicz pozosta\u0142 na wydziale \u2013 przygotowywa\u0142 prac\u0119 doktorsk\u0105 \u00abO chorobach naczy\u0144 krwiono\u015bnych w syfilisie\u00bb, kt\u00f3r\u0105 obroni\u0142 w 1882 roku. Jego praca sta\u0142a si\u0119 znacz\u0105cym wydarzeniem w \u015bwiecie medycznym: koledzy pisali, \u017ce m\u0142ody naukowiec \u00abwyra\u017anie wyczuwa\u0142 puls nauki\u00bb i potrafi\u0142 dostrzega\u0107 w zmianach morfologicznych nie tylko form\u0119, ale i sens.<\/p>\n\n\n

\n
\"\"
Praca doktorska W\u0142odzimierza Wysokowicza<\/figcaption><\/figure>\n<\/div>\n\n\n

Pod koniec lat 80. XIX wieku Wysowicz odbywa\u0142 sta\u017c w Niemczech i Francji, gdzie studiowa\u0142 now\u0105 w\u00f3wczas dyscyplin\u0119 \u2013 bakteriologi\u0119. W\u0142a\u015bnie wtedy opublikowa\u0142 prac\u0119 \u00abO losie drobnoustroj\u00f3w wprowadzonych do krwi zwierz\u0105t sta\u0142ocieplnych\u00bb (1886), w kt\u00f3rej udowodni\u0142, \u017ce zdrowe tkanki organizmu nie przepuszczaj\u0105 mikroorganizm\u00f3w, a fagocyty niszcz\u0105 je we krwi. Wniosek ten sta\u0142 si\u0119 fundamentalnym krokiem do zrozumienia mechanizm\u00f3w odporno\u015bci immunologicznej i faktycznie przewidzia\u0142 ide\u0119 fagocytozy, za kt\u00f3r\u0105 Ilja Miecznikow otrzyma\u0142 p\u00f3\u017aniej Nagrod\u0119 Nobla. Wysowiczy, niezale\u017cnie od Miecznikowa, opracowa\u0142 koncepcj\u0119 uk\u0142adu retikuloendotelialnego (obecnie \u2014 uk\u0142ad mononuklearnych fagocyt\u00f3w) i wykaza\u0142 jej znaczenie w patologii zaka\u017anej.<\/p>\n\n\n\n

Po powrocie do Charkowa Wysokowicz stworzy\u0142 pierwsze laboratorium bakteriologiczne na uniwersytecie i stan\u0105\u0142 na czele Instytutu Bakteriologicznego, znanego obecnie jako Instytut Mikrobiologii i Immunologii im. I. I. Mechnikowa. Jego wyk\u0142ady by\u0142y \u017cywe, inspiruj\u0105ce, a jednocze\u015bnie proste i zrozumia\u0142e \u2014 studenci m\u00f3wili, \u017ce \u00abjego lekcje zapami\u0119tali na ca\u0142e \u017cycie\u00bb. Podr\u0119cznik \u00abAnatomia patologiczna\u00bb oparty na jego wyk\u0142adach by\u0142 kilkakrotnie wznawiany i pozostawa\u0142 lektur\u0105 obowi\u0105zkow\u0105 dla m\u0142odych lekarzy jeszcze w latach 20. XX wieku.<\/p>\n\n\n\n

Uczony nigdy nie zamyka\u0142 si\u0119 w gabinecie. Uwa\u017ca\u0142, \u017ce prawdziwa nauka powinna s\u0142u\u017cy\u0107 ludziom. Kiedy w kraju wybucha\u0142y epidemie, Wysokowycz wyrusza\u0142 do najniebezpieczniejszych stref: podczas cholery w 1892 roku, d\u017cumy w Odessie w 1902 i 1910 roku, a podczas wojny rosyjsko-japo\u0144skiej (1904\u20131905) \u2013 organizowa\u0142 oddzia\u0142y sanitarne. W 1897 roku stan\u0105\u0142 na czele mi\u0119dzynarodowej ekspedycji do Indii, gdzie bada\u0142 d\u017cum\u0119 w Bombaju. To tam uczony sformu\u0142owa\u0142 koncepcj\u0119 \u201ed\u017cumowego zapalenia p\u0142uc\u201d i udowodni\u0142, \u017ce laseczki d\u017cumy szybko gin\u0105 w otaczaj\u0105cym \u015brodowisku.<\/p>\n\n\n

\n
\"\"
W\u0142odzimierz Wysokowicz w Tyflisie<\/figcaption><\/figure>\n<\/div>\n\n\n

Od 1895 roku Wo\u0142odymyr Wysokowycz pracowa\u0142 na Uniwersytecie \u015awi\u0119tego W\u0142odzimierza w Kijowie \u2013 pocz\u0105tkowo jako profesor Katedry Anatomii Patologicznej, a nast\u0119pnie jej kierownik. W\u0142a\u015bnie w Kijowie rozpocz\u0105\u0142 si\u0119 najp\u0142odniejszy okres jego dzia\u0142alno\u015bci, gdzie sta\u0142 si\u0119 tw\u00f3rc\u0105 Kijowskiej szko\u0142y patologiczno-anatomicznej i bakteriologicznej.<\/p>\n\n\n\n

Jego wk\u0142ad w rozw\u00f3j stolicy by\u0142 ogromny i wielowymiarowy. By\u0142 jednym z za\u0142o\u017cycieli i kierownik\u00f3w Instytutu Medycznego dla Kobiet (1908 r.), tworz\u0105c nowe mo\u017cliwo\u015bci zdobycia wy\u017cszego wykszta\u0142cenia dla kobiet.<\/p>\n\n\n

\n
\"\"
Dom w kt\u00f3rym mieszka\u0142 W\u0142odzimierz Wysokowicz \u2013 ul. I. Franki 34<\/figcaption><\/figure>\n<\/div>\n\n\n

Podczas szczeg\u00f3lnie niebezpiecznej epidemii cholery w latach 1907\u20131908 Wysowiczy jako pierwszy zdiagnozowa\u0142 czynnik wywo\u0142uj\u0105cy chorob\u0119 i doszed\u0142 do historycznego wniosku, \u017ce infekcja rozprzestrzenia si\u0119 poprzez wod\u0119 studzienn\u0105. Nalega\u0142 na podj\u0119cie radykalnej decyzji \u2014 przestawienie miasta wy\u0142\u0105cznie na artezyjskie zaopatrzenie w wod\u0119. Decyzja ta, poparta przez w\u0142adze miejskie, szybko powstrzyma\u0142a epidemi\u0119, ratuj\u0105c \u017cycie tysi\u0119cy mieszka\u0144c\u00f3w Kijowa. W 1910 r. stan\u0105\u0142 r\u00f3wnie\u017c na czele Kijowskiego Instytutu Bakteriologicznego.<\/p>\n\n\n\n

Wysowiczy aktywnie wspiera\u0142 stowarzyszenia naukowe, pozostaj\u0105c jednocze\u015bnie aktywnym cz\u0142onkiem polskiej spo\u0142eczno\u015bci miasta. Mo\u017cna go by\u0142o spotka\u0107 na wieczorkach naukowych, w bibliotekach, w szpitalach.<\/p>\n\n\n\n

Mieszka\u0142 w domu przy obecnej ulicy Iwana Franki 34 \u2013 w\u00f3wczas by\u0142a to ulica Nesterowska, gdzie gromadzili si\u0119 studenci, koledzy i przyjaciele. W\u015br\u00f3d jego znajomych by\u0142 architekt W\u0142adys\u0142aw Gorodecki, kt\u00f3remu Wysokowicz udziela\u0142 porad medycznych przed s\u0142ynn\u0105 afryka\u0144sk\u0105 wypraw\u0105.<\/p>\n\n\n

\n
\"\"
Nagrobek W\u0142odzimierza Wysokowicza<\/figcaption><\/figure>\n<\/div>\n\n\n

Za \u017cycia napisa\u0142 ponad 90 prac naukowych. Jego wk\u0142ad w szczepienia by\u0142 pionierski: to w\u0142a\u015bnie Wysokowicz jako pierwszy na \u015bwiecie przeprowadzi\u0142 profilaktyczne szczepienia przeciwko durowi brzusznemu (w 1899 roku w\u015br\u00f3d \u017co\u0142nierzy garnizonu kijowskiego), a tak\u017ce jako jeden z pierwszych w Imperium Rosyjskim wprowadzi\u0142 szczepienia przeciwko w\u0105glikowi i w\u015bciekli\u017anie. Jego podr\u0119cznik \u00abAnatomia patologiczna\u00bb by\u0142 kilkakrotnie wznawiany i pozostawa\u0142 lektur\u0105 obowi\u0105zkow\u0105 dla m\u0142odych lekarzy a\u017c do lat 20. XX wieku.<\/p>\n\n\n\n

A\u0142\u0142a JELSKA<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Materia\u0142 powsta\u0142 przy wsparciu Polpharma w ramach projektu \u00abPami\u0119\u0107, kt\u00f3ra \u0142\u0105czy: lekarze polskiego pochodzenia w historii Kijowa\u00bb, kt\u00f3ry odkrywa imiona i ma\u0142o znane strony wsp\u00f3lnego dziedzictwa medycznego Ukrainy i Polski.<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Polpharma \u2013 najwi\u0119kszy producent lek\u00f3w w Polsce z ponad 90-letni\u0105 histori\u0105. Firma dzia\u0142a w Ukrainie od ponad 20 lat, posiadaj\u0105c portfolio ponad 600 lek\u00f3w na recept\u0119 i bez recepty \u2013 w tym do leczenia chor\u00f3b kardiologicznych, neurologicznych i okulistycznych<\/strong>.<\/em><\/p>\n

<\/strong>A\u0142\u0142a Jelska<\/a><\/span>Kij\u00f3w<\/a><\/span>W\u0142odzimierz Wysokowicz<\/a> <\/div>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Patolog, bakteriolog, epidemiolog i pedagog, dla kt\u00f3rego medycyna by\u0142a nie tylko nauk\u0105, ale i powo\u0142aniem. Jako jeden z za\u0142o\u017cycieli ukrai\u0144skiej szko\u0142y bakteriologicznej, jako pierwszy w Kijowie udowodni\u0142, \u017ce przyczyn\u0105 epidemii cholery jest zanieczyszczona woda, i doprowadzi\u0142 do przej\u015bcia miasta na artyzejskie zaopatrzenie w wod\u0119. Jego odkrycia i prace naukowe ukszta\u0142towa\u0142y nowe spojrzenie na medycyn\u0119 profilaktyczn\u0105, […]<\/p>\n","protected":false},"author":27,"featured_media":291458,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":true,"template":"","format":"standard","meta":{"_exactmetrics_skip_tracking":false,"_exactmetrics_sitenote_active":false,"_exactmetrics_sitenote_note":"","_exactmetrics_sitenote_category":0,"footnotes":""},"categories":[2093,2077],"tags":[24336,23551,24351],"class_list":["post-291465","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-pl-kultura-ua","category-pl-in-ukraine","tag-alla-jelska","tag-kijow","tag-wlodzimierz-wysokowicz"],"yoast_head":"\nW\u0142odzimierz Wysokowicz: lekarz, kt\u00f3ry uratowa\u0142 Kij\u00f3w przed choler\u0105 i po\u0142o\u017cy\u0142 podwaliny pod ukrai\u0144sk\u0105 bakteriologi\u0119 – U.P.M.P<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/upmp.news\/pl\/pl-in-ukraine\/wlodzimierz-wysokowicz-lekarz-ktory-uratowal-kijow-przed-cholera-i-polozyl-podwaliny-pod-ukrainska-bakteriologie\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"pl_PL\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"W\u0142odzimierz Wysokowicz: lekarz, kt\u00f3ry uratowa\u0142 Kij\u00f3w przed choler\u0105 i po\u0142o\u017cy\u0142 podwaliny pod ukrai\u0144sk\u0105 bakteriologi\u0119 – U.P.M.P\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Patolog, bakteriolog, epidemiolog i pedagog, dla kt\u00f3rego medycyna by\u0142a nie tylko nauk\u0105, ale i powo\u0142aniem. Jako jeden z za\u0142o\u017cycieli ukrai\u0144skiej szko\u0142y bakteriologicznej, jako pierwszy w Kijowie udowodni\u0142, \u017ce przyczyn\u0105 epidemii cholery jest zanieczyszczona woda, i doprowadzi\u0142 do przej\u015bcia miasta na artyzejskie zaopatrzenie w wod\u0119. Jego odkrycia i prace naukowe ukszta\u0142towa\u0142y nowe spojrzenie na medycyn\u0119 profilaktyczn\u0105, […]\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/upmp.news\/pl\/pl-in-ukraine\/wlodzimierz-wysokowicz-lekarz-ktory-uratowal-kijow-przed-cholera-i-polozyl-podwaliny-pod-ukrainska-bakteriologie\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"U.P.M.P\" \/>\n<meta property=\"article:publisher\" content=\"https:\/\/www.facebook.com\/upmp.news\/\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2025-11-23T11:31:12+00:00\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2025-11-23T11:31:15+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/upmp.news\/wp-content\/uploads\/2025\/11\/1-1-1-.png\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"299\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"320\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/png\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"vladimyr\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:creator\" content=\"@maininua\" \/>\n<meta name=\"twitter:site\" content=\"@maininua\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Napisane przez\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"vladimyr\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Szacowany czas czytania\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"6 minut\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\\\/\\\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"Article\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/upmp.news\\\/pl\\\/pl-in-ukraine\\\/wlodzimierz-wysokowicz-lekarz-ktory-uratowal-kijow-przed-cholera-i-polozyl-podwaliny-pod-ukrainska-bakteriologie\\\/#article\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/upmp.news\\\/pl\\\/pl-in-ukraine\\\/wlodzimierz-wysokowicz-lekarz-ktory-uratowal-kijow-przed-cholera-i-polozyl-podwaliny-pod-ukrainska-bakteriologie\\\/\"},\"author\":{\"name\":\"vladimyr\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/upmp.news\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/cebd3113030eb01f184505010f519d71\"},\"headline\":\"W\u0142odzimierz Wysokowicz: lekarz, kt\u00f3ry uratowa\u0142 Kij\u00f3w przed choler\u0105 i po\u0142o\u017cy\u0142 podwaliny pod ukrai\u0144sk\u0105 bakteriologi\u0119\",\"datePublished\":\"2025-11-23T11:31:12+00:00\",\"dateModified\":\"2025-11-23T11:31:15+00:00\",\"mainEntityOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/upmp.news\\\/pl\\\/pl-in-ukraine\\\/wlodzimierz-wysokowicz-lekarz-ktory-uratowal-kijow-przed-cholera-i-polozyl-podwaliny-pod-ukrainska-bakteriologie\\\/\"},\"wordCount\":1042,\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/upmp.news\\\/pl\\\/pl-in-ukraine\\\/wlodzimierz-wysokowicz-lekarz-ktory-uratowal-kijow-przed-cholera-i-polozyl-podwaliny-pod-ukrainska-bakteriologie\\\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/upmp.news\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2025\\\/11\\\/1-1-1-.png\",\"keywords\":[\"A\u0142\u0142a Jelska\",\"Kij\u00f3w\",\"W\u0142odzimierz Wysokowicz\"],\"articleSection\":[\"Kultura\",\"Na Ukrainie\"],\"inLanguage\":\"pl-PL\"},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/upmp.news\\\/pl\\\/pl-in-ukraine\\\/wlodzimierz-wysokowicz-lekarz-ktory-uratowal-kijow-przed-cholera-i-polozyl-podwaliny-pod-ukrainska-bakteriologie\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/upmp.news\\\/pl\\\/pl-in-ukraine\\\/wlodzimierz-wysokowicz-lekarz-ktory-uratowal-kijow-przed-cholera-i-polozyl-podwaliny-pod-ukrainska-bakteriologie\\\/\",\"name\":\"W\u0142odzimierz Wysokowicz: lekarz, kt\u00f3ry uratowa\u0142 Kij\u00f3w przed choler\u0105 i po\u0142o\u017cy\u0142 podwaliny pod ukrai\u0144sk\u0105 bakteriologi\u0119 – U.P.M.P\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/upmp.news\\\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/upmp.news\\\/pl\\\/pl-in-ukraine\\\/wlodzimierz-wysokowicz-lekarz-ktory-uratowal-kijow-przed-cholera-i-polozyl-podwaliny-pod-ukrainska-bakteriologie\\\/#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/upmp.news\\\/pl\\\/pl-in-ukraine\\\/wlodzimierz-wysokowicz-lekarz-ktory-uratowal-kijow-przed-cholera-i-polozyl-podwaliny-pod-ukrainska-bakteriologie\\\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/upmp.news\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2025\\\/11\\\/1-1-1-.png\",\"datePublished\":\"2025-11-23T11:31:12+00:00\",\"dateModified\":\"2025-11-23T11:31:15+00:00\",\"author\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/upmp.news\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/cebd3113030eb01f184505010f519d71\"},\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/upmp.news\\\/pl\\\/pl-in-ukraine\\\/wlodzimierz-wysokowicz-lekarz-ktory-uratowal-kijow-przed-cholera-i-polozyl-podwaliny-pod-ukrainska-bakteriologie\\\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/upmp.news\\\/pl\\\/pl-in-ukraine\\\/wlodzimierz-wysokowicz-lekarz-ktory-uratowal-kijow-przed-cholera-i-polozyl-podwaliny-pod-ukrainska-bakteriologie\\\/\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/upmp.news\\\/pl\\\/pl-in-ukraine\\\/wlodzimierz-wysokowicz-lekarz-ktory-uratowal-kijow-przed-cholera-i-polozyl-podwaliny-pod-ukrainska-bakteriologie\\\/#primaryimage\",\"url\":\"https:\\\/\\\/upmp.news\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2025\\\/11\\\/1-1-1-.png\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/upmp.news\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2025\\\/11\\\/1-1-1-.png\",\"width\":299,\"height\":320},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/upmp.news\\\/pl\\\/pl-in-ukraine\\\/wlodzimierz-wysokowicz-lekarz-ktory-uratowal-kijow-przed-cholera-i-polozyl-podwaliny-pod-ukrainska-bakteriologie\\\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Home\",\"item\":\"https:\\\/\\\/upmp.news\\\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"W\u0142odzimierz Wysokowicz: lekarz, kt\u00f3ry uratowa\u0142 Kij\u00f3w przed choler\u0105 i po\u0142o\u017cy\u0142 podwaliny pod ukrai\u0144sk\u0105 bakteriologi\u0119\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/upmp.news\\\/#website\",\"url\":\"https:\\\/\\\/upmp.news\\\/\",\"name\":\"U.P.M.P\",\"description\":\"\u0423\u043a\u0440\u0430\u0457\u043d\u043e-\u043f\u043e\u043b\u044c\u0441\u044c\u043a\u0430 \u043c\u0435\u0434\u0456\u0430\u043f\u043b\u0430\u0442\u0444\u043e\u0440\u043c\u0430\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\\\/\\\/upmp.news\\\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"pl-PL\"},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/upmp.news\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/cebd3113030eb01f184505010f519d71\",\"name\":\"vladimyr\",\"image\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/upmp.news\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2017\\\/12\\\/ava.png\",\"url\":\"https:\\\/\\\/upmp.news\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2017\\\/12\\\/ava.png\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/upmp.news\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2017\\\/12\\\/ava.png\",\"caption\":\"vladimyr\"},\"url\":\"https:\\\/\\\/upmp.news\\\/pl\\\/author\\\/vladimyr\\\/\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"W\u0142odzimierz Wysokowicz: lekarz, kt\u00f3ry uratowa\u0142 Kij\u00f3w przed choler\u0105 i po\u0142o\u017cy\u0142 podwaliny pod ukrai\u0144sk\u0105 bakteriologi\u0119 – U.P.M.P","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/upmp.news\/pl\/pl-in-ukraine\/wlodzimierz-wysokowicz-lekarz-ktory-uratowal-kijow-przed-cholera-i-polozyl-podwaliny-pod-ukrainska-bakteriologie\/","og_locale":"pl_PL","og_type":"article","og_title":"W\u0142odzimierz Wysokowicz: lekarz, kt\u00f3ry uratowa\u0142 Kij\u00f3w przed choler\u0105 i po\u0142o\u017cy\u0142 podwaliny pod ukrai\u0144sk\u0105 bakteriologi\u0119 – U.P.M.P","og_description":"Patolog, bakteriolog, epidemiolog i pedagog, dla kt\u00f3rego medycyna by\u0142a nie tylko nauk\u0105, ale i powo\u0142aniem. Jako jeden z za\u0142o\u017cycieli ukrai\u0144skiej szko\u0142y bakteriologicznej, jako pierwszy w Kijowie udowodni\u0142, \u017ce przyczyn\u0105 epidemii cholery jest zanieczyszczona woda, i doprowadzi\u0142 do przej\u015bcia miasta na artyzejskie zaopatrzenie w wod\u0119. Jego odkrycia i prace naukowe ukszta\u0142towa\u0142y nowe spojrzenie na medycyn\u0119 profilaktyczn\u0105, […]","og_url":"https:\/\/upmp.news\/pl\/pl-in-ukraine\/wlodzimierz-wysokowicz-lekarz-ktory-uratowal-kijow-przed-cholera-i-polozyl-podwaliny-pod-ukrainska-bakteriologie\/","og_site_name":"U.P.M.P","article_publisher":"https:\/\/www.facebook.com\/upmp.news\/","article_published_time":"2025-11-23T11:31:12+00:00","article_modified_time":"2025-11-23T11:31:15+00:00","og_image":[{"width":299,"height":320,"url":"https:\/\/upmp.news\/wp-content\/uploads\/2025\/11\/1-1-1-.png","type":"image\/png"}],"author":"vladimyr","twitter_card":"summary_large_image","twitter_creator":"@maininua","twitter_site":"@maininua","twitter_misc":{"Napisane przez":"vladimyr","Szacowany czas czytania":"6 minut"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"Article","@id":"https:\/\/upmp.news\/pl\/pl-in-ukraine\/wlodzimierz-wysokowicz-lekarz-ktory-uratowal-kijow-przed-cholera-i-polozyl-podwaliny-pod-ukrainska-bakteriologie\/#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/upmp.news\/pl\/pl-in-ukraine\/wlodzimierz-wysokowicz-lekarz-ktory-uratowal-kijow-przed-cholera-i-polozyl-podwaliny-pod-ukrainska-bakteriologie\/"},"author":{"name":"vladimyr","@id":"https:\/\/upmp.news\/#\/schema\/person\/cebd3113030eb01f184505010f519d71"},"headline":"W\u0142odzimierz Wysokowicz: lekarz, kt\u00f3ry uratowa\u0142 Kij\u00f3w przed choler\u0105 i po\u0142o\u017cy\u0142 podwaliny pod ukrai\u0144sk\u0105 bakteriologi\u0119","datePublished":"2025-11-23T11:31:12+00:00","dateModified":"2025-11-23T11:31:15+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/upmp.news\/pl\/pl-in-ukraine\/wlodzimierz-wysokowicz-lekarz-ktory-uratowal-kijow-przed-cholera-i-polozyl-podwaliny-pod-ukrainska-bakteriologie\/"},"wordCount":1042,"image":{"@id":"https:\/\/upmp.news\/pl\/pl-in-ukraine\/wlodzimierz-wysokowicz-lekarz-ktory-uratowal-kijow-przed-cholera-i-polozyl-podwaliny-pod-ukrainska-bakteriologie\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/upmp.news\/wp-content\/uploads\/2025\/11\/1-1-1-.png","keywords":["A\u0142\u0142a Jelska","Kij\u00f3w","W\u0142odzimierz Wysokowicz"],"articleSection":["Kultura","Na Ukrainie"],"inLanguage":"pl-PL"},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/upmp.news\/pl\/pl-in-ukraine\/wlodzimierz-wysokowicz-lekarz-ktory-uratowal-kijow-przed-cholera-i-polozyl-podwaliny-pod-ukrainska-bakteriologie\/","url":"https:\/\/upmp.news\/pl\/pl-in-ukraine\/wlodzimierz-wysokowicz-lekarz-ktory-uratowal-kijow-przed-cholera-i-polozyl-podwaliny-pod-ukrainska-bakteriologie\/","name":"W\u0142odzimierz Wysokowicz: lekarz, kt\u00f3ry uratowa\u0142 Kij\u00f3w przed choler\u0105 i po\u0142o\u017cy\u0142 podwaliny pod ukrai\u0144sk\u0105 bakteriologi\u0119 – U.P.M.P","isPartOf":{"@id":"https:\/\/upmp.news\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/upmp.news\/pl\/pl-in-ukraine\/wlodzimierz-wysokowicz-lekarz-ktory-uratowal-kijow-przed-cholera-i-polozyl-podwaliny-pod-ukrainska-bakteriologie\/#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/upmp.news\/pl\/pl-in-ukraine\/wlodzimierz-wysokowicz-lekarz-ktory-uratowal-kijow-przed-cholera-i-polozyl-podwaliny-pod-ukrainska-bakteriologie\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/upmp.news\/wp-content\/uploads\/2025\/11\/1-1-1-.png","datePublished":"2025-11-23T11:31:12+00:00","dateModified":"2025-11-23T11:31:15+00:00","author":{"@id":"https:\/\/upmp.news\/#\/schema\/person\/cebd3113030eb01f184505010f519d71"},"breadcrumb":{"@id":"https:\/\/upmp.news\/pl\/pl-in-ukraine\/wlodzimierz-wysokowicz-lekarz-ktory-uratowal-kijow-przed-cholera-i-polozyl-podwaliny-pod-ukrainska-bakteriologie\/#breadcrumb"},"inLanguage":"pl-PL","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/upmp.news\/pl\/pl-in-ukraine\/wlodzimierz-wysokowicz-lekarz-ktory-uratowal-kijow-przed-cholera-i-polozyl-podwaliny-pod-ukrainska-bakteriologie\/"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/upmp.news\/pl\/pl-in-ukraine\/wlodzimierz-wysokowicz-lekarz-ktory-uratowal-kijow-przed-cholera-i-polozyl-podwaliny-pod-ukrainska-bakteriologie\/#primaryimage","url":"https:\/\/upmp.news\/wp-content\/uploads\/2025\/11\/1-1-1-.png","contentUrl":"https:\/\/upmp.news\/wp-content\/uploads\/2025\/11\/1-1-1-.png","width":299,"height":320},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/upmp.news\/pl\/pl-in-ukraine\/wlodzimierz-wysokowicz-lekarz-ktory-uratowal-kijow-przed-cholera-i-polozyl-podwaliny-pod-ukrainska-bakteriologie\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Home","item":"https:\/\/upmp.news\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"W\u0142odzimierz Wysokowicz: lekarz, kt\u00f3ry uratowa\u0142 Kij\u00f3w przed choler\u0105 i po\u0142o\u017cy\u0142 podwaliny pod ukrai\u0144sk\u0105 bakteriologi\u0119"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/upmp.news\/#website","url":"https:\/\/upmp.news\/","name":"U.P.M.P","description":"\u0423\u043a\u0440\u0430\u0457\u043d\u043e-\u043f\u043e\u043b\u044c\u0441\u044c\u043a\u0430 \u043c\u0435\u0434\u0456\u0430\u043f\u043b\u0430\u0442\u0444\u043e\u0440\u043c\u0430","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/upmp.news\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"pl-PL"},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/upmp.news\/#\/schema\/person\/cebd3113030eb01f184505010f519d71","name":"vladimyr","image":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/upmp.news\/wp-content\/uploads\/2017\/12\/ava.png","url":"https:\/\/upmp.news\/wp-content\/uploads\/2017\/12\/ava.png","contentUrl":"https:\/\/upmp.news\/wp-content\/uploads\/2017\/12\/ava.png","caption":"vladimyr"},"url":"https:\/\/upmp.news\/pl\/author\/vladimyr\/"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/upmp.news\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/291465","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/upmp.news\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/upmp.news\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/upmp.news\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/27"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/upmp.news\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=291465"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/upmp.news\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/291465\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":291491,"href":"https:\/\/upmp.news\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/291465\/revisions\/291491"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/upmp.news\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/291458"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/upmp.news\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=291465"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/upmp.news\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=291465"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/upmp.news\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=291465"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}