{"id":50607,"date":"2019-04-24T09:47:24","date_gmt":"2019-04-24T07:47:24","guid":{"rendered":"https:\/\/upmp.news\/?p=50607"},"modified":"2019-04-24T09:47:24","modified_gmt":"2019-04-24T07:47:24","slug":"ukraincy-i-polacy-w-obozie-koncentracyjnym-w-jaworznie","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/upmp.news\/pl\/pl-in-polish\/ukraincy-i-polacy-w-obozie-koncentracyjnym-w-jaworznie\/","title":{"rendered":"Ukrai\u0144cy i Polacy w obozie koncentracyjnym w Jaworznie"},"content":{"rendered":"

Ujawni\u0107 prawd\u0119 o zbrodniach komunistycznych pope\u0142nionych na ukrai\u0144skiej i polskiej ludno\u015bci cywilnej wi\u0119zionej w obozie koncentracyjnym w Jaworznie. Zapisa\u0107 tragiczne losy wi\u0119\u017ani\u00f3w obozu.<\/strong> Informuje o tym <\/span>Upmp.news powo\u0142uj\u0105c <\/a>si\u0119 na Emisilo.pl.<\/span><\/span><\/h2>\n

Ujawni\u0107 prawd\u0119 o zbrodniach komunistycznych pope\u0142nionych na ukrai\u0144skiej i polskiej ludno\u015bci cywilnej wi\u0119zionej w obozie koncentracyjnym w Jaworznie. Zapisa\u0107 tragiczne losy wi\u0119\u017ani\u00f3w obozu.<\/strong><\/span><\/p>\n

\"\"<\/p>\n

\n

\u201eOb\u00f3z koncentracyjny w Jaworznie by\u0142 tym miejscem na polskiej ziemi, gdzie wzorce i do\u015bwiadczenia hitlerowskie spotka\u0142y si\u0119 ze stalinowskimi. <\/em><\/span><\/p>\n

Zadziwiaj\u0105ce, jak szybko w Polsce, kraju, w kt\u00f3rym wi\u0119zienie i \u015bmier\u0107 kilku milion\u00f3w \u017byd\u00f3w i Polak\u00f3w w czasie wojny w niemieckich obozach koncentracyjnych uznano za zbrodni\u0119 ludob\u00f3jstwa, nie wahano si\u0119 u\u017cy\u0107 tych samych oboz\u00f3w jako narz\u0119dzia eksterminacji niepolskich grup narodowo\u015bciowych.<\/em><\/span><\/p>\n

Nie mniej szokuj\u0105cy jest fakt, \u017ce kolejne w\u0142adze demokratycznej ju\u017c Polski, kt\u00f3re po 1989 r. pot\u0119pi\u0142y zar\u00f3wno zbrodnie hitlerowskie, jak i stalinowskie, wci\u0105\u017c sprzeciwiaj\u0105 si\u0119 uznaniu uwi\u0119zienia Ukrai\u0144c\u00f3w w obozie w Jaworznie za zbrodni\u0119 komunistyczn\u0105 i traktowaniu ich jak ofiar represji. Podobnie jak tysi\u0119cy \u015al\u0105zak\u00f3w, wi\u0119zionych i mordowanych po 1945 r. zar\u00f3wno w Jaworznie, jak i wielu innych polskich obozach koncentracyjnych\u201d.<\/em><\/span><\/p>\n

(Eugeniusz Misi\u0142o, Akcja \u201eWis\u0142a\u201d 1947<\/em>, Warszawa 2013)<\/span><\/p>\n<\/blockquote>\n

Projekt badawczy zak\u0142ada odnalezienie, opracowanie i opublikowanie dokument\u00f3w oraz relacji dotycz\u0105cych zbrodni pope\u0142nionych przez funkcjonariuszy polskich w\u0142adz komunistycznych na ukrai\u0144skiej i polskiej ludno\u015bci cywilnej wi\u0119zionej w latach 1947\u20131949 w obozie koncentracyjnym w Jaworznie w zwi\u0105zku z Akcj\u0105 \u201eWis\u0142a\u201d. Rezultatem bada\u0144 b\u0119d\u0105 publikacje:<\/span><\/p>\n

\u2666 Ukrai\u0144cy i Polacy w obozie koncentracyjnym w Jaworznie 1947\u20131949<\/em><\/strong><\/span><\/p>\n

Historia Centralnego Obozu Pracy w Jaworznie \u2013 by\u0142ej filii nazistowskiego niemieckiego Konzentrationslager Auschwitz, kt\u00f3ry po wojnie sta\u0142 si\u0119 najwi\u0119ksz\u0105 komunistyczn\u0105 katowni\u0105 Niemc\u00f3w, \u015al\u0105zak\u00f3w, Ukrai\u0144c\u00f3w i Polak\u00f3w. Ksi\u0105\u017cka zawiera\u0107 b\u0119dzie noty biograficzne niemal\u017ce 4 tys. wi\u0119\u017ani\u00f3w, w tym ponad 800 kobiet i dzieci oraz 162 os\u00f3b zamordowanych w obozie, kilkaset fotografii, wyb\u00f3r dokument\u00f3w i relacji by\u0142ych wi\u0119\u017ani\u00f3w.<\/span><\/p>\n

\u2666 Ukrai\u0144cy i Polacy \u2013 wi\u0119\u017aniowie obozu koncentracyjnego w Jaworznie, skazani przez Wojskowy S\u0105d Rejonowy w Krakowie na kar\u0119 \u015bmierci i kary wi\u0119zienia (1947\u20131948)<\/em><\/strong><\/span><\/p>\n

Ksi\u0105\u017cka po\u015bwi\u0119cona 550 wi\u0119\u017aniom obozu \u2013 Ukrai\u0144com i Polakom, kt\u00f3rzy po trwaj\u0105cym wiele miesi\u0119cy brutalnym \u015bledztwie prowadzonym na terenie obozu zostali wywiezieni do wi\u0119zienia Montelupich w Krakowie, gdzie w trybie dora\u017anym 94 z nich skazano na kar\u0119 \u015bmierci, a 456, w tym 89 kobiet, na kary wieloletniego wi\u0119zienia, g\u0142\u00f3wnie pod wymuszonym torturami zarzutem wsp\u00f3\u0142pracy z UPA lub udzielania jej cz\u0142onkom pomocy \u017cywno\u015bciowej i schronienia. Opr\u00f3cz biogram\u00f3w ofiar opublikowane zostan\u0105 nazwiska i \u017cyciorysy oprawc\u00f3w \u2013 ponad 100 funkcjonariuszy komunistycznego aparatu bezpiecze\u0144stwa odpowiedzialnych za zbrodnie pope\u0142nione na wi\u0119\u017aniach obozu, w tym 80 cz\u0142onk\u00f3w specjalnej grupy \u015bledczej Ministerstwa Bezpiecze\u0144stwa Publicznego oddelegowanych na kilka miesi\u0119cy do obozu w celu prowadzenia przes\u0142ucha\u0144. Dane wi\u0119\u017ani\u00f3w skazanych przez WSR ustalono na podstawie zachowanych akt \u015bledczych i s\u0105dowych, natomiast funkcjonariuszy UB \u2013 na podstawie ich akt osobowych odnalezionych w IPN. Ca\u0142o\u015b\u0107 ilustrowana b\u0119dzie zdj\u0119ciami ofiar i ich oprawc\u00f3w.<\/span><\/p>\n

\u2666 \u201eTu zdechniecie wszyscy\u2026\u201d<\/em> <\/strong>\u2013 [tytu\u0142 roboczy]<\/span><\/p>\n

Inspiracj\u0105 do napisania tej ksi\u0105\u017cki by\u0142a lektura kilkudziesi\u0119ciu tom\u00f3w wstrz\u0105saj\u0105cych protoko\u0142\u00f3w przes\u0142ucha\u0144 Ukrai\u0144c\u00f3w i Polak\u00f3w, wi\u0119\u017ani\u00f3w obozu w Jaworznie, przez prokurator\u00f3w Oddzia\u0142owej Komisji \u015acigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu w Katowicach. W lipcu 1990 r., pod wp\u0142ywem odnalezionych w archiwach by\u0142ego Ministerstwa Bezpiecze\u0144stwa Publicznego dokument\u00f3w ujawniaj\u0105cych zbrodnie funkcjonariuszy komunistycznego aparatu bezpiecze\u0144stwa pope\u0142nione na ukrai\u0144skiej ludno\u015bci cywilnej w czasie Akcji \u201eWis\u0142a\u201d, opracowa\u0142em i z\u0142o\u017cy\u0142em osobi\u015bcie na r\u0119ce \u00f3wczesnego ministra sprawiedliwo\u015bci Aleksandra Bentkowskiego wniosek o wszcz\u0119cie dochodzenia w tej sprawie. W ramach \u015bledztw prowadzonych w latach 1990\u20132005 przes\u0142uchano kilkuset by\u0142ych wi\u0119\u017ani\u00f3w oraz funkcjonariuszy stra\u017cy obozowej i organ\u00f3w bezpiecze\u0144stwa. Zgromadzony materia\u0142, przez wiele lat niedost\u0119pny dla historyk\u00f3w, ukazuje tragiczne losy wi\u0119\u017ani\u00f3w od momentu ich aresztowania w czasie Akcji \u201eWis\u0142a\u201d (w rodzinnym domu, w czasie wysiedle\u0144, na bocznicy w O\u015bwi\u0119cimiu), poprzez transport do obozu, rytua\u0142 powitania nowo przyby\u0142ych wi\u0119\u017ani\u00f3w przez komendanta obozu mjr. Kwiatkowskiego i kapo, \u017cycie obozowe, \u015bledztwo prowadzone na terenie obozu przez funkcjonariuszy MBP, niewolnicz\u0105 prac\u0119 i w ko\u0144cu \u015bmier\u0107. Ci, kt\u00f3rym dane by\u0142o prze\u017cy\u0107, opowiadaj\u0105 o nie\u0142atwych powrotach do \u017cycia na wolno\u015bci, do rodzin, kt\u00f3re najcz\u0119\u015bciej przez wiele miesi\u0119cy nie wiedzia\u0142y nic o ich losie.<\/span><\/p>\n

NOTA INFORMACYJNA<\/strong><\/span><\/p>\n

23 kwietnia 1947 r., czyli pi\u0119\u0107 dni przed rozpocz\u0119ciem Akcji \u201eWis\u0142a\u201d, Biuro Polityczne KC PPR podj\u0119\u0142o decyzj\u0119, o utworzeniu w Jaworznie (wojew\u00f3dztwo krakowskie) na terenie filii by\u0142ego Konzentrationslager Auschwitz (O\u015bwi\u0119cim), tzw. przej\u015bciowego obozu dla podejrzanych Ukrai\u0144c\u00f3w<\/em>. Wkr\u00f3tce potem za obozowe druty zap\u0119dzono niemal\u017ce 4 tys. os\u00f3b, w tym ponad 800 kobiet i dzieci. W\u015br\u00f3d uwi\u0119zionych by\u0142o r\u00f3wnie\u017c wiele os\u00f3b narodowo\u015bci polskiej, uwi\u0119zionych pod zarzutem udzielania pomocy swoim ukrai\u0144skim s\u0105siadom lub UPA.<\/span><\/p>\n

Uwi\u0119zienie w tym by\u0142ym niemieckim nazistowskim obozie koncentracyjnym ukrai\u0144skiej ludno\u015bci cywilnej, stosowane wobec niej represje, \u015bmier\u0107 dziesi\u0105tk\u00f3w os\u00f3b w konsekwencji wycie\u0144czenia, g\u0142odu, chor\u00f3b, tortur i zab\u00f3jstw dokonywanych przez funkcjonariuszy specjalnej grupy \u015bledczej Ministerstwa Bezpiecze\u0144stwa Publicznego, stra\u017cnik\u00f3w obozowych i \u201ekapo\u201d uczyni\u0142o z obozu w Jaworznie jeden z najbardziej tragicznych i rozpoznawalnych symboli polskiej powojennej polityki narodowo\u015bciowej.<\/span><\/p>\n

\"\"
Za\u015bwiadczenie zwolnienia z obozu w Jaworznie 15-letniego Teodora Terefenki.<\/figcaption><\/figure>\n

 <\/p>\n

\"\"
Za\u015bwiadczenie zwolnienia z obozu w Jaworznie Jana Sachinia z Werchraty.<\/figcaption><\/figure>\n

Ob\u00f3z w Jaworznie powsta\u0142 w czerwcu 1943 r. jako filia KL Auschwitz, pod nazw\u0105 \u201eNeu Dachs\u201d. Baraki, \u0142a\u017ania, wie\u017ce stra\u017cnicze, podw\u00f3jny pas ogrodzenia z drutu kolczastego umocowanego na betonowych s\u0142upach z izolatorami i pod\u0142\u0105czonego do sieci wysokiego napi\u0119cia, by\u0142y identyczne jak w O\u015bwi\u0119cimiu.<\/span><\/p>\n

Brakowa\u0142o tylko kom\u00f3r gazowych i krematorium. Dlatego wi\u0119\u017ani\u00f3w wycie\u0144czonych nieludzk\u0105 prac\u0105 w jaworznickich kopalniach i przy rozbudowie elektrowni, ci\u0119\u017cko chorych, wysy\u0142ano do KL Auschwitz II (Brzezinka) i tam u\u015bmiercano. Na ich miejsce przywo\u017cono z Auschwitz nowych wi\u0119\u017ani\u00f3w. Ta tragiczna wi\u0119\u017a oboz\u00f3w koncentracyjnych w Jaworznie i O\u015bwi\u0119cimiu mia\u0142a trwa\u0107 r\u00f3wnie\u017c po wojnie.<\/span><\/p>\n

\"\"<\/p>\n

19 stycznia 1945 r. Jaworzno wyzwolili \u017co\u0142nierze Armii Czerwonej. Przez kilkana\u015bcie dni funkcjonowa\u0142 tu prowizoryczny oboz\u00f3w NKWD. Na pocz\u0105tku lutego 1945 r. zosta\u0142 przej\u0119ty przez w\u0142adze polskie i podporz\u0105dkowany Wydzia\u0142owi Wi\u0119ziennictwa i Oboz\u00f3w Ministerstwa Bezpiecze\u0144stwa Publicznego. Od tego momentu a\u017c do 1949 r. by\u0142 to najwi\u0119kszy komunistyczny ob\u00f3z na terenie Polski. W przypadku Jaworzna przyj\u0119\u0142o si\u0119 u\u017cywa\u0107 jego oficjalnej nazwy ustalonej przez MBP \u2013 \u201eCentralny Ob\u00f3z Pracy\u201d. W zale\u017cno\u015bci od okresu, kategorii wi\u0119zionych w nim os\u00f3b, metod i skali stosowanych represji, a w ich konsekwencji rozmiar\u00f3w pope\u0142nionych zbrodni, zmienia\u0142o si\u0119 r\u00f3wnie\u017c przeznaczenie obozu. Na jego terenie utworzono m.in. jeden z najwi\u0119kszych oboz\u00f3w je\u0144c\u00f3w niemieckich. Ale by\u0142 to przede wszystkim ob\u00f3z koncentracyjny, najwi\u0119ksza katownia w komunistycznej Polsce, przez kt\u00f3ry przesz\u0142o kilkadziesi\u0105t tysi\u0119cy niemieckiej ludno\u015bci cywilnej przywo\u017conej tu z ca\u0142ego G\u00f3rnego i Dolnego \u015al\u0105ska, a przede wszystkim \u015al\u0105zak\u00f3w skazanych przez w\u0142adze polskie na pobyt w obozach za podpisanie w czasie wojny niemieckiej volkslisty<\/em>.<\/span><\/p>\n

W tej sytuacji pomys\u0142, by w dwa lata po wojnie cz\u0119\u015b\u0107 ukrai\u0144skiej ludno\u015bci cywilnej zamkn\u0105\u0107 w obozie koncentracyjnym, nie by\u0142 w \u00f3wczesnych realiach politycznych Polski czym\u015b nowym i szokuj\u0105cym.<\/span><\/p>\n

\"\"<\/p>\n

Polscy komuni\u015bci bez najmniejszych skrupu\u0142\u00f3w wykorzystali przeznaczenie obozowych obiekt\u00f3w pozostawionych przez Niemc\u00f3w, w tym ogrodzenia z drutu kolczastego pod\u0142\u0105czonego do pr\u0105du pod napi\u0119ciem 500 V. Pozostawiono nawet tabliczki z napisem Achtung! Wysokie napi\u0119cie!<\/em>. Reaktywowano pohitlerowsk\u0105 struktur\u0119 hierarchii w\u0142adzy: komendanta, oddzia\u0142owych, blokowych, a tak\u017ce funkcj\u0119 szczeg\u00f3lnie znienawidzonego przez wi\u0119\u017ani\u00f3w \u201ekapo\u201d, zwanego w Jaworznie \u201ego\u0144cem\u201d.<\/span><\/p>\n

\"\"<\/p>\n

Wyb\u00f3r Jaworzna na miejsce uwi\u0119zienia Ukrai\u0144c\u00f3w nie by\u0142 przypadkowy. Zadecydowa\u0142o o tym w g\u0142\u00f3wnej mierze bezpo\u015brednie s\u0105siedztwo O\u015bwi\u0119cimia, pe\u0142ni\u0105cego w czasie Akcji \u201eWis\u0142a\u201d funkcj\u0119 g\u0142\u00f3wnego punktu rozdzielczego transport\u00f3w z deportowan\u0105 ludno\u015bci\u0105 ukrai\u0144sk\u0105 \u2013 skrywanego nawet w tajnych dokumentach pod nazw\u0105 \u201ePunkt Od\u017cywczo\u2013Sanitarny w Katowicach\u201d. W\u0142a\u015bnie st\u0105d 9 maja 1947 r. przyby\u0142a do obozu pierwsza grupa ukrai\u0144skich wi\u0119\u017ani\u00f3w. Dwa lata po wojnie \u201eO\u015bwi\u0119cim\u201d by\u0142 s\u0142owem tabu, zastrze\u017conym w \u00f3wczesnej oficjalnej propagandzie wy\u0142\u0105cznie dla ofiar hitlerowskiego ludob\u00f3jstwa.<\/span><\/p>\n

W czasie Akcji \u201eWis\u0142a\u201d w wyniku bezpodstawnych oskar\u017ce\u0144, mno\u017c\u0105cych si\u0119 denuncjacji do obozu trafi\u0142o 22 duchownych greckokatolickich i 5 prawos\u0142awnych, 21 nauczycieli, 2 lekarzy medycyny, 2 in\u017cynier\u00f3w, kierownik kopalni ropy naftowej w Ropience razem z niemal\u017ce wszystkimi swoimi pracownikami narodowo\u015bci ukrai\u0144skiej. Jednak podstawow\u0105 grup\u0119 wi\u0119\u017ani\u00f3w stanowili ukrai\u0144scy ch\u0142opi. By\u0142y wsie, z kt\u00f3rych, w my\u015bl stosowanej nagminnie w czasie Akcji \u201eWis\u0142a\u201d zasady odpowiedzialno\u015bci zbiorowej, wywo\u017cono do obozu po kilkadziesi\u0105t os\u00f3b, nierzadko ca\u0142e rodziny w\u0142\u0105cznie z kobietami i dzie\u0107mi. Np. ze wsi Wierzbica w powiecie tomaszowskim za druty obozu trafi\u0142o 98 os\u00f3b.<\/span><\/p>\n

\"\"<\/p>\n

W lipcu 1947 r. zacz\u0119to przywozi\u0107 do obozu Ukrai\u0144c\u00f3w, kt\u00f3rzy wysiedleni na ziemie zachodnie podj\u0119li pr\u00f3b\u0119 powrotu w rodzinne strony po pozostawione mienie czy te\u017c na \u017cniwa. O ich losie zadecydowa\u0142 s\u0142ynny ju\u017c rozkaz nr 010 wydany przez gen. Mossora 16 lipca 1947 r. Wg statystyk miesi\u0119cznych w maju 1947 r. osadzono w obozie 817 m\u0119\u017cczyzn i 130 kobiet, w czerwcu za\u015b odpowiednio 1092 (257), lipcu \u2013 711 (265), sierpniu \u2013 139 (60), wrze\u015bniu \u2013 163 (73), pa\u017adzierniku \u2013 41 (17), listopadzie \u2013 16 (8), grudniu \u2013 9 (2). Ostatnich Ukrai\u0144c\u00f3w przywieziono do obozu w styczniu 1948 r. \u2013 8 m\u0119\u017cczyzn i 1 kobiet\u0119 oraz w lutym \u2013 6 (6), co daje \u0142\u0105czn\u0105 liczb\u0119 3821 os\u00f3b, w tym 819 kobiet i kilkana\u015bcioro dzieci. Natomiast wg zachowanych dw\u00f3ch tom\u00f3w Ksi\u0119gi g\u0142\u00f3wnej wi\u0119\u017ani\u00f3w \u015bledczych COP w Jaworznie (Ukrai\u0144c\u00f3w)<\/em> od maja do ko\u0144ca grudnia 1947 r. do obozu przyby\u0142o 3759 os\u00f3b, oraz 2 osoby w styczniu 1948 r. Ponadto wg odr\u0119bnej numeracji zewidencjonowano 112 wspomnianych ju\u017c \u017co\u0142nierzy UPA, przetrzymywanych w obozie od 22 do 24 maja 1948 r. W tym przypadku \u0142\u0105czna liczba wi\u0119\u017ani\u00f3w\u2013Ukrai\u0144c\u00f3w wynosi 3873 osoby, w tym 916 kobiet oraz 107 dzieci w wieku do 17 lat.<\/span><\/p>\n

Najwi\u0119cej wi\u0119\u017ani\u00f3w pochodzi\u0142o z wojew\u00f3dztwa rzeszowskiego \u2013 2610. Do czasu aresztowania mieszkali oni w 454 miejscowo\u015bciach znajduj\u0105cych si\u0119 na terenie 12 powiat\u00f3w. Z wojew\u00f3dztwa lubelskiego osadzono w obozie 803 Ukrai\u0144c\u00f3w pochodz\u0105cych ze 157 miejscowo\u015bci w 7 powiatach, z krakowskiego \u2013 143 osoby (35 miejscowo\u015bci w 3 powiatach i miasto Krak\u00f3w). Pozostali wi\u0119\u017aniowie to 156 os\u00f3b aresztowanych po powrocie z ziem zachodnich na podstawie rozkazu nr 010 gen. Mossora (w ich przypadku podano ju\u017c nowe miejsce zamieszkania), ok. 50 os\u00f3b zamieszka\u0142ych w innych wojew\u00f3dztwach (\u0142\u00f3dzkie, katowickie, warszawskie), kt\u00f3re wys\u0142ano do obozu w ramach tzw. oczyszczania tych teren\u00f3w z Ukrai\u0144c\u00f3w, osoby bezdomne oraz pochodz\u0105ce z teren\u00f3w w\u0142\u0105czonych po 1944 r. do ZSRR.<\/span><\/p>\n

W konsekwencji morderstw pope\u0142nionych przez funkcjonariuszy UBP i stra\u017c obozow\u0105, wyniszczenia organizmu spowodowanego niedo\u017cywieniem, torturami w trakcie \u015bledztwa, szerz\u0105cymi si\u0119 chorobami zaka\u017anymi w obozie zgin\u0119\u0142o co najmniej 162 Ukrai\u0144c\u00f3w, w tym 6 kobiet.<\/span><\/p>\n

\"\"<\/p>\n

 <\/p>\n

\"\"<\/p>\n

 <\/p>\n

\"\"<\/p>\n

12 maja 1947 r. do obozu skierowano specjaln\u0105 grup\u0119 \u015bledcz\u0105 MBP. Podporz\u0105dkowano jej funkcjonariuszy Wydzia\u0142u III WUBP w Krakowie, kt\u00f3rzy od 3 maja na stacji w O\u015bwi\u0119cimiu kontrolowali wszystkie transporty z wysiedlonymi Ukrai\u0144cami. W szczytowej fazie grupa \u015bledcza liczy\u0142a 76 funkcjonariuszy. Jej kierownik, ppor. J\u00f3zef Bik, przyby\u0142 do Jaworzna z pobliskich Katowic, gdzie od kilku miesi\u0119cy pe\u0142ni\u0142 funkcj\u0119 zast\u0119pcy naczelnika Wydzia\u0142u \u015aledczego WUBP. Wcze\u015bniej, jako naczelnik Wydzia\u0142u \u015aledczego WUBP w Gda\u0144sku, by\u0142 wsp\u00f3\u0142odpowiedzialny za aresztowanie i skazanie na kar\u0119 \u015bmierci \u0142\u0105czniczki i sanitariuszki WiN Danuty Siedzik\u00f3wny \u201eInki\u201d. We wrze\u015bniu zast\u0105pi\u0142 go ppor. Jan Goc, oficer \u015bledczy Sekcji I Wydzia\u0142u II Departamentu \u015aledczego MBP.<\/span><\/p>\n

W sk\u0142ad grupy \u015bledczej wchodzili kursanci Centralnej Szko\u0142y MBP w \u0141odzi oddelegowani przez poszczeg\u00f3lne WUBP z terenu ca\u0142ej Polski. W Jaworznie odbywali praktyczne \u0107wiczenia z prowadzenia \u015bledztwa. Grupa \u015bledcza podlega\u0142a dyr. Departamentu \u015aledczego MBP p\u0142k. J\u00f3zefowi R\u00f3\u017ca\u0144skiemu, natomiast grupa operacyjna na stacji kolejowej w O\u015bwi\u0119cimiu \u2013 dyrektorowi Departamentu III MBP pp\u0142k. J\u00f3zefowi Czaplickiemu. Nadz\u00f3r nad ca\u0142o\u015bci\u0105 sprawowa\u0142 wiceminister MBP p\u0142k Roman Romkowski, a bezpo\u015brednio w Jaworznie funkcjonariusz MBP kpt. Roman Wysocki.<\/span><\/p>\n

Wed\u0142ug relacji wi\u0119\u017ani\u00f3w cz\u0142onkowie tej grupy odpowiadaj\u0105 za wi\u0119kszo\u015b\u0107 zbrodni pope\u0142nionych na Ukrai\u0144cach w obozie. Z materia\u0142\u00f3w \u015bledztwa prowadzonego w latach 1991\u20131995 przez Okr\u0119gow\u0105 Komisj\u0119 Badania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu w Katowicach wynika, \u017ce funkcjonariusze UB poddawali wielokrotnym, niezwykle brutalnym przes\u0142uchaniom niemal\u017ce ka\u017cdego wi\u0119zionego w Jaworznie Ukrai\u0144ca, pr\u00f3buj\u0105c wymusi\u0107 przyznanie si\u0119 do przynale\u017cno\u015bci do UPA lub wsp\u00f3\u0142pracy z ni\u0105. Powszechnie stosowanymi metodami \u015bledztwa by\u0142y: ra\u017cenie pr\u0105dem, bicie gumowymi i drewnianymi pa\u0142kami, metalowymi pr\u0119tami, wk\u0142adanie szpilek pod paznokcie. Mia\u0142y miejsce przypadki morderstw dokonanych na wi\u0119\u017aniach przez cz\u0142onk\u00f3w grupy \u015bledczej w trakcie przes\u0142ucha\u0144, a tak\u017ce spowodowania \u015bmierci wi\u0119\u017ani\u00f3w w konsekwencji obra\u017ce\u0144 zadanych im w \u015bledztwie.<\/span><\/p>\n

12 czerwca 1947 r. z obozu w Jaworznie wywieziono do wi\u0119zienia Montelupich w Krakowie pierwsz\u0105 grup\u0119 17 Ukrai\u0144c\u00f3w oskar\u017conych o wsp\u00f3\u0142prac\u0119 z UPA. 23 czerwca 1947 r. 13 z nich zosta\u0142o skazanych przez Wojskowy S\u0105d Rejonowy w Krakowie na kar\u0119 \u015bmierci i kilka dni p\u00f3\u017aniej rozstrzelanych.<\/span><\/p>\n

\u0141\u0105cznie grupa \u015bledcza MBP skierowa\u0142a akty oskar\u017cenia w stosunku do ok. 600 Ukrai\u0144c\u00f3w \u2013 wi\u0119\u017ani\u00f3w Jaworzna. Skazano 558 os\u00f3b, z czego 93 osoby na kar\u0119 \u015bmierci, a pozosta\u0142e 465 na kary wi\u0119zienia, w tym 89 kobiet, g\u0142\u00f3wnie za udzielanie pomocy UPA. Uniewinniono 28 os\u00f3b.<\/span><\/p>\n

W ko\u0144cu grudnia 1947 r. rozpocz\u0119to zwalnianie Ukrai\u0144c\u00f3w z obozu. Decyzj\u0119 w tej sprawie podpisa\u0142 wiceminister bezpiecze\u0144stwa publicznego p\u0142k Mieczys\u0142aw Mietkowski. Pierwszy zbiorowy transport Ukrai\u0144c\u00f3w opu\u015bci\u0142 Jaworzno 30 grudnia 1947 r. Do marca 1948 r. wysz\u0142o z obozu ponad 2900 os\u00f3b. Ostatni\u0105 wi\u0119ksz\u0105 grup\u0119 (63 osoby) zwolniono 2 czerwca 1948 r.<\/span><\/p>\n

W obozie pozosta\u0142o jeszcze 59 Ukrai\u0144c\u00f3w. Byli to wi\u0119\u017aniowie z najgro\u017aniejszej wg w\u0142adz kategorii \u201eI\u201d, czyli inteligencja, g\u0142\u00f3wnie duchowni i nauczyciele. Ostatni ukrai\u0144scy wi\u0119\u017aniowie Jaworzna wyszli na wolno\u015b\u0107 8 marca 1949 r.<\/span><\/p>\n

<\/strong>koncentracyjnym<\/a> <\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Ujawni\u0107 prawd\u0119 o zbrodniach komunistycznych pope\u0142nionych na ukrai\u0144skiej i polskiej ludno\u015bci cywilnej wi\u0119zionej w obozie koncentracyjnym w Jaworznie. Zapisa\u0107 tragiczne losy wi\u0119\u017ani\u00f3w obozu. Informuje o tym Upmp.news powo\u0142uj\u0105c si\u0119 na Emisilo.pl. Ujawni\u0107 prawd\u0119 o zbrodniach komunistycznych pope\u0142nionych na ukrai\u0144skiej i polskiej ludno\u015bci cywilnej wi\u0119zionej w obozie koncentracyjnym w Jaworznie. Zapisa\u0107 tragiczne losy wi\u0119\u017ani\u00f3w obozu. \u201eOb\u00f3z […]<\/p>\n","protected":false},"author":27,"featured_media":50609,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_exactmetrics_skip_tracking":false,"_exactmetrics_sitenote_active":false,"_exactmetrics_sitenote_note":"","_exactmetrics_sitenote_category":0,"footnotes":""},"categories":[2075,2078],"tags":[11586],"class_list":["post-50607","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-pl-suspilstvo-pl","category-pl-in-polish","tag-koncentracyjnym"],"yoast_head":"\nUkrai\u0144cy i Polacy w obozie koncentracyjnym w Jaworznie – U.P.M.P<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/upmp.news\/pl\/pl-in-polish\/ukraincy-i-polacy-w-obozie-koncentracyjnym-w-jaworznie\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"pl_PL\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Ukrai\u0144cy i Polacy w obozie koncentracyjnym w Jaworznie – U.P.M.P\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Ujawni\u0107 prawd\u0119 o zbrodniach komunistycznych pope\u0142nionych na ukrai\u0144skiej i polskiej ludno\u015bci cywilnej wi\u0119zionej w obozie koncentracyjnym w Jaworznie. Zapisa\u0107 tragiczne losy wi\u0119\u017ani\u00f3w obozu. Informuje o tym Upmp.news powo\u0142uj\u0105c si\u0119 na Emisilo.pl. Ujawni\u0107 prawd\u0119 o zbrodniach komunistycznych pope\u0142nionych na ukrai\u0144skiej i polskiej ludno\u015bci cywilnej wi\u0119zionej w obozie koncentracyjnym w Jaworznie. Zapisa\u0107 tragiczne losy wi\u0119\u017ani\u00f3w obozu. \u201eOb\u00f3z […]\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/upmp.news\/pl\/pl-in-polish\/ukraincy-i-polacy-w-obozie-koncentracyjnym-w-jaworznie\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"U.P.M.P\" \/>\n<meta property=\"article:publisher\" content=\"https:\/\/www.facebook.com\/upmp.news\/\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2019-04-24T07:47:24+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/upmp.news\/wp-content\/uploads\/2019\/04\/13-37.jpg\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"1079\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"400\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/jpeg\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"vladimyr\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:creator\" content=\"@maininua\" \/>\n<meta name=\"twitter:site\" content=\"@maininua\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Napisane przez\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"vladimyr\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Szacowany czas czytania\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"12 minut\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\\\/\\\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"Article\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/upmp.news\\\/pl\\\/pl-in-polish\\\/ukraincy-i-polacy-w-obozie-koncentracyjnym-w-jaworznie\\\/#article\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/upmp.news\\\/pl\\\/pl-in-polish\\\/ukraincy-i-polacy-w-obozie-koncentracyjnym-w-jaworznie\\\/\"},\"author\":{\"name\":\"vladimyr\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/upmp.news\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/cebd3113030eb01f184505010f519d71\"},\"headline\":\"Ukrai\u0144cy i Polacy w obozie koncentracyjnym w Jaworznie\",\"datePublished\":\"2019-04-24T07:47:24+00:00\",\"mainEntityOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/upmp.news\\\/pl\\\/pl-in-polish\\\/ukraincy-i-polacy-w-obozie-koncentracyjnym-w-jaworznie\\\/\"},\"wordCount\":2501,\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/upmp.news\\\/pl\\\/pl-in-polish\\\/ukraincy-i-polacy-w-obozie-koncentracyjnym-w-jaworznie\\\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/upmp.news\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2019\\\/04\\\/13-37.jpg\",\"keywords\":[\"koncentracyjnym\"],\"articleSection\":[\"Spo\u0142ecze\u0144stwo\",\"W Polsce\"],\"inLanguage\":\"pl-PL\"},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/upmp.news\\\/pl\\\/pl-in-polish\\\/ukraincy-i-polacy-w-obozie-koncentracyjnym-w-jaworznie\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/upmp.news\\\/pl\\\/pl-in-polish\\\/ukraincy-i-polacy-w-obozie-koncentracyjnym-w-jaworznie\\\/\",\"name\":\"Ukrai\u0144cy i Polacy w obozie koncentracyjnym w Jaworznie – U.P.M.P\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/upmp.news\\\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/upmp.news\\\/pl\\\/pl-in-polish\\\/ukraincy-i-polacy-w-obozie-koncentracyjnym-w-jaworznie\\\/#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/upmp.news\\\/pl\\\/pl-in-polish\\\/ukraincy-i-polacy-w-obozie-koncentracyjnym-w-jaworznie\\\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/upmp.news\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2019\\\/04\\\/13-37.jpg\",\"datePublished\":\"2019-04-24T07:47:24+00:00\",\"author\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/upmp.news\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/cebd3113030eb01f184505010f519d71\"},\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/upmp.news\\\/pl\\\/pl-in-polish\\\/ukraincy-i-polacy-w-obozie-koncentracyjnym-w-jaworznie\\\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/upmp.news\\\/pl\\\/pl-in-polish\\\/ukraincy-i-polacy-w-obozie-koncentracyjnym-w-jaworznie\\\/\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/upmp.news\\\/pl\\\/pl-in-polish\\\/ukraincy-i-polacy-w-obozie-koncentracyjnym-w-jaworznie\\\/#primaryimage\",\"url\":\"https:\\\/\\\/upmp.news\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2019\\\/04\\\/13-37.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/upmp.news\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2019\\\/04\\\/13-37.jpg\",\"width\":1079,\"height\":400},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/upmp.news\\\/pl\\\/pl-in-polish\\\/ukraincy-i-polacy-w-obozie-koncentracyjnym-w-jaworznie\\\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Home\",\"item\":\"https:\\\/\\\/upmp.news\\\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"Ukrai\u0144cy i Polacy w obozie koncentracyjnym w Jaworznie\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/upmp.news\\\/#website\",\"url\":\"https:\\\/\\\/upmp.news\\\/\",\"name\":\"U.P.M.P\",\"description\":\"\u0423\u043a\u0440\u0430\u0457\u043d\u043e-\u043f\u043e\u043b\u044c\u0441\u044c\u043a\u0430 \u043c\u0435\u0434\u0456\u0430\u043f\u043b\u0430\u0442\u0444\u043e\u0440\u043c\u0430\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\\\/\\\/upmp.news\\\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"pl-PL\"},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/upmp.news\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/cebd3113030eb01f184505010f519d71\",\"name\":\"vladimyr\",\"image\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/upmp.news\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2017\\\/12\\\/ava.png\",\"url\":\"https:\\\/\\\/upmp.news\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2017\\\/12\\\/ava.png\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/upmp.news\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2017\\\/12\\\/ava.png\",\"caption\":\"vladimyr\"},\"url\":\"https:\\\/\\\/upmp.news\\\/pl\\\/author\\\/vladimyr\\\/\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Ukrai\u0144cy i Polacy w obozie koncentracyjnym w Jaworznie – U.P.M.P","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/upmp.news\/pl\/pl-in-polish\/ukraincy-i-polacy-w-obozie-koncentracyjnym-w-jaworznie\/","og_locale":"pl_PL","og_type":"article","og_title":"Ukrai\u0144cy i Polacy w obozie koncentracyjnym w Jaworznie – U.P.M.P","og_description":"Ujawni\u0107 prawd\u0119 o zbrodniach komunistycznych pope\u0142nionych na ukrai\u0144skiej i polskiej ludno\u015bci cywilnej wi\u0119zionej w obozie koncentracyjnym w Jaworznie. Zapisa\u0107 tragiczne losy wi\u0119\u017ani\u00f3w obozu. Informuje o tym Upmp.news powo\u0142uj\u0105c si\u0119 na Emisilo.pl. Ujawni\u0107 prawd\u0119 o zbrodniach komunistycznych pope\u0142nionych na ukrai\u0144skiej i polskiej ludno\u015bci cywilnej wi\u0119zionej w obozie koncentracyjnym w Jaworznie. Zapisa\u0107 tragiczne losy wi\u0119\u017ani\u00f3w obozu. \u201eOb\u00f3z […]","og_url":"https:\/\/upmp.news\/pl\/pl-in-polish\/ukraincy-i-polacy-w-obozie-koncentracyjnym-w-jaworznie\/","og_site_name":"U.P.M.P","article_publisher":"https:\/\/www.facebook.com\/upmp.news\/","article_published_time":"2019-04-24T07:47:24+00:00","og_image":[{"width":1079,"height":400,"url":"https:\/\/upmp.news\/wp-content\/uploads\/2019\/04\/13-37.jpg","type":"image\/jpeg"}],"author":"vladimyr","twitter_card":"summary_large_image","twitter_creator":"@maininua","twitter_site":"@maininua","twitter_misc":{"Napisane przez":"vladimyr","Szacowany czas czytania":"12 minut"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"Article","@id":"https:\/\/upmp.news\/pl\/pl-in-polish\/ukraincy-i-polacy-w-obozie-koncentracyjnym-w-jaworznie\/#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/upmp.news\/pl\/pl-in-polish\/ukraincy-i-polacy-w-obozie-koncentracyjnym-w-jaworznie\/"},"author":{"name":"vladimyr","@id":"https:\/\/upmp.news\/#\/schema\/person\/cebd3113030eb01f184505010f519d71"},"headline":"Ukrai\u0144cy i Polacy w obozie koncentracyjnym w Jaworznie","datePublished":"2019-04-24T07:47:24+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/upmp.news\/pl\/pl-in-polish\/ukraincy-i-polacy-w-obozie-koncentracyjnym-w-jaworznie\/"},"wordCount":2501,"image":{"@id":"https:\/\/upmp.news\/pl\/pl-in-polish\/ukraincy-i-polacy-w-obozie-koncentracyjnym-w-jaworznie\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/upmp.news\/wp-content\/uploads\/2019\/04\/13-37.jpg","keywords":["koncentracyjnym"],"articleSection":["Spo\u0142ecze\u0144stwo","W Polsce"],"inLanguage":"pl-PL"},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/upmp.news\/pl\/pl-in-polish\/ukraincy-i-polacy-w-obozie-koncentracyjnym-w-jaworznie\/","url":"https:\/\/upmp.news\/pl\/pl-in-polish\/ukraincy-i-polacy-w-obozie-koncentracyjnym-w-jaworznie\/","name":"Ukrai\u0144cy i Polacy w obozie koncentracyjnym w Jaworznie – U.P.M.P","isPartOf":{"@id":"https:\/\/upmp.news\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/upmp.news\/pl\/pl-in-polish\/ukraincy-i-polacy-w-obozie-koncentracyjnym-w-jaworznie\/#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/upmp.news\/pl\/pl-in-polish\/ukraincy-i-polacy-w-obozie-koncentracyjnym-w-jaworznie\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/upmp.news\/wp-content\/uploads\/2019\/04\/13-37.jpg","datePublished":"2019-04-24T07:47:24+00:00","author":{"@id":"https:\/\/upmp.news\/#\/schema\/person\/cebd3113030eb01f184505010f519d71"},"breadcrumb":{"@id":"https:\/\/upmp.news\/pl\/pl-in-polish\/ukraincy-i-polacy-w-obozie-koncentracyjnym-w-jaworznie\/#breadcrumb"},"inLanguage":"pl-PL","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/upmp.news\/pl\/pl-in-polish\/ukraincy-i-polacy-w-obozie-koncentracyjnym-w-jaworznie\/"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/upmp.news\/pl\/pl-in-polish\/ukraincy-i-polacy-w-obozie-koncentracyjnym-w-jaworznie\/#primaryimage","url":"https:\/\/upmp.news\/wp-content\/uploads\/2019\/04\/13-37.jpg","contentUrl":"https:\/\/upmp.news\/wp-content\/uploads\/2019\/04\/13-37.jpg","width":1079,"height":400},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/upmp.news\/pl\/pl-in-polish\/ukraincy-i-polacy-w-obozie-koncentracyjnym-w-jaworznie\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Home","item":"https:\/\/upmp.news\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Ukrai\u0144cy i Polacy w obozie koncentracyjnym w Jaworznie"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/upmp.news\/#website","url":"https:\/\/upmp.news\/","name":"U.P.M.P","description":"\u0423\u043a\u0440\u0430\u0457\u043d\u043e-\u043f\u043e\u043b\u044c\u0441\u044c\u043a\u0430 \u043c\u0435\u0434\u0456\u0430\u043f\u043b\u0430\u0442\u0444\u043e\u0440\u043c\u0430","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/upmp.news\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"pl-PL"},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/upmp.news\/#\/schema\/person\/cebd3113030eb01f184505010f519d71","name":"vladimyr","image":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/upmp.news\/wp-content\/uploads\/2017\/12\/ava.png","url":"https:\/\/upmp.news\/wp-content\/uploads\/2017\/12\/ava.png","contentUrl":"https:\/\/upmp.news\/wp-content\/uploads\/2017\/12\/ava.png","caption":"vladimyr"},"url":"https:\/\/upmp.news\/pl\/author\/vladimyr\/"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/upmp.news\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/50607","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/upmp.news\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/upmp.news\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/upmp.news\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/27"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/upmp.news\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=50607"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/upmp.news\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/50607\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":50619,"href":"https:\/\/upmp.news\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/50607\/revisions\/50619"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/upmp.news\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/50609"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/upmp.news\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=50607"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/upmp.news\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=50607"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/upmp.news\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=50607"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}