{"id":68820,"date":"2019-12-11T19:07:16","date_gmt":"2019-12-11T17:07:16","guid":{"rendered":"https:\/\/upmp.news\/?p=68820"},"modified":"2019-12-11T19:07:16","modified_gmt":"2019-12-11T17:07:16","slug":"jak-polacy-charkow-budowali-czesc-lix","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/upmp.news\/pl\/pl-in-ukraine\/jak-polacy-charkow-budowali-czesc-lix\/","title":{"rendered":"Jak Polacy Chark\u00f3w budowali. Cz\u0119\u015b\u0107 LIX"},"content":{"rendered":"

Charkowska dzia\u0142alno\u015b\u0107 profesora doktora Jana Stankiewicza (1833\u20131882). Informuje o tym <\/span>Upmp.news powo\u0142uj\u0105c <\/a>si\u0119 na Kurier Galicyjski.<\/span><\/span><\/h4>\n

Przy centralnej alei dawnego katolickiego cmentarza w Charkowie zachowa\u0142a si\u0119 monumentalna mogi\u0142a w kszta\u0142cie g\u0142azu kamiennego jednego z miejscowych lekarzy i profesor\u00f3w Charkowskiego Uniwersytetu Imperatorskiego Jana Stankiewicza, niegdy\u015b bardzo popularnego nie tylko w Charkowie, ale i daleko poza jego granicami. Dzi\u015b niestety ca\u0142kowicie zapomnianego.<\/span><\/p>\n

O tej dawnej popularno\u015bci mo\u017ce \u015bwiadczy\u0107 to, \u017ce po jego \u015bmierci nekrologi zosta\u0142y nadrukowane w wielu gazetach i czasopismach. W Charkowie obszerny nekrolog zosta\u0142 zamieszczony w \u201eJu\u017cnym Kraju\u201d. Z polskich czasopism na szczeg\u00f3ln\u0105 uwag\u0119 zas\u0142uguj\u0105 \u201eMedycyna\u201d, \u201eZnicz. Kalendarz informacyjny z dzia\u0142em literackim za rok zwyczajny 1905\u201d wydawany w Moskwie, a tak\u017ce \u201eEcho\u201d i \u201eTygodnik Ilustrowany\u201d.<\/span><\/p>\n

\"\"<\/p>\n

O dzia\u0142alno\u015bci profesora Jana Stankiewicza wspominano w \u00f3wczesnych wydaniach naukowych i czasopismach charkowskiego uniwersytetu. We wsp\u00f3\u0142czesnej polskiej biografii o Stankiewiczu wspominaj\u0105 jedynie tacy badacze jak A. Kijas i J. Ciechanowicz. Osobne opracowanie zosta\u0142o zamieszczone w \u201ePolskim S\u0142owniku Biograficznym\u201d. Jednak mimo szeregu kr\u00f3tkich wzmianek o lekarzu i profesorze, Jan Stankiewicz pozostaje wci\u0105\u017c nies\u0142usznie zapomnian\u0105 postaci\u0105 zar\u00f3wno na gruncie charkowskim, jak i w Polsce.<\/span><\/p>\n

Jan Stankiewicz pochodzi\u0142 z polskiej szlacheckiej rodziny z Mohylowa w guberni podolskiej, gdzie si\u0119 urodzi\u0142, jak podaje napis na mogile, 23 pa\u017adziernika 1833 roku w rodzinie Miko\u0142aja i nieznanej z imienia matki. Zar\u00f3wno w dawnych, jak i powielanych w obecnych czasach opracowaniach podawano rok urodzenia mi\u0119dzy 1829 a 1832, co wydaje si\u0119 nieprawdziwym w \u015bwietle zachowanego napisu na mogile.<\/span><\/p>\n

Podobnie te\u017c charkowskie wydanie z 1905\u20131906 pt. \u201eWydzia\u0142 Medycyny charkowskiego uniwersytetu za pierwszych 100 lat istnienia\u201d min\u0119\u0142o si\u0119 z prawd\u0105 twierdz\u0105c, \u017ce Jan Stankiewicz pochodzi\u0142 ze szlacheckiej rodziny kijowskiej guberni.<\/span><\/p>\n

Ta ostatnia b\u0142\u0119dna informacja mo\u017ce dotyczy\u0107 tego, \u017ce od dwunastego roku \u017cycia Jan Stankiewicz mieszka\u0142 w guberni kijowskiej, gdy\u017c do Kijowa przyby\u0142 tu\u017c po \u015bmierci matki i po tym, jak ojciec zawar\u0142 ponowne ma\u0142\u017ce\u0144stwo. By\u0142 to swoisty m\u0142odzie\u0144czy bunt, kt\u00f3ry da\u0142 mu motywacj\u0119 do dalszego dzia\u0142ania i realizacji marze\u0144.<\/span><\/p>\n

Po przybyciu do Kijowa m\u0142ody Stankiewicz mia\u0142 si\u0119 zapozna\u0107 z genera\u0142-gubernatorem D.G. Bikowym, kt\u00f3ry na koszt pa\u0144stwa umo\u017cliwi\u0142 mu uko\u0144czenie gimnazjum w \u017bytomierzu. Jak podaje E. Orman-Michta i A. Zi\u0119ba, \u201ezaprzyja\u017ani\u0142 si\u0119 tutaj ze spolszczon\u0105 rodzin\u0105 \u017cydowsk\u0105 Trachtenberg\u00f3w, a szczeg\u00f3lnie Adolfem (p\u00f3\u017aniejszym uczestnikiem powstania styczniowego). Od si\u00f3dmej klasy kontynuowa\u0142 nauk\u0119 w II Gimnazjum w Kijowie, by\u0142 uczniem celuj\u0105cym\u201d. Tutaj tak\u017ce w 1852 roku uzyska\u0142 \u015bwiadectwo dojrza\u0142o\u015bci.<\/span><\/p>\n

W tym te\u017c roku rozpocz\u0105\u0142 studia medyczne na uniwersytecie \u015bw. W\u0142odzimierza w Kijowie, gdzie r\u00f3wnie\u017c da\u0142 si\u0119 pozna\u0107 jako zdolny student, a za prac\u0119 konkursow\u0105 o operacji przedwczesnych nienaturalnych porod\u00f3w w 1856 roku otrzyma\u0142 z\u0142oty medal, kt\u00f3ry by\u0142 oznak\u0105 uko\u0144czenia pewnego etapu studi\u00f3w. Niniejsza praca w j\u0119zyku rosyjskim ukaza\u0142a si\u0119 drukiem tego\u017c roku w Kijowie. Ostatecznie studia sfinalizowa\u0142 w 1858 roku, uzyskuj\u0105c tytu\u0142 lekarza.<\/span><\/p>\n

M\u00f3g\u0142 w tym czasie przyst\u0105pi\u0107 do wykonywania zawodu. Jednak profesor uniwersytetu kijowskiego Ignacy Fonberg widzia\u0142 rozw\u00f3j kariery m\u0142odego absolwenta jako profesora uniwersytetu. To w\u0142a\u015bnie dzi\u0119ki jego poparciu Jan Stankiewicz jeszcze tego roku zosta\u0142 skierowany za granic\u0119, celem uzupe\u0142nienia wykszta\u0142cenia i przygotowania si\u0119 do kariery uniwersyteckiej. Tak przez kolejne dwa lata Stankiewicz studiowa\u0142 we Wroc\u0142awiu, Pradze, Wiedniu, Monachium oraz w Pary\u017cu. Do Kijowa powr\u00f3ci\u0142 w 1860 roku, gdzie 14 grudnia tego\u017c roku obroni\u0142 prac\u0119 doktorsk\u0105 na podstawie rozprawy pt. \u201eHistologia \u015bci\u0119gien w stanie normalnym i patologicznym\u201d.<\/span><\/p>\n

Jako asystent otrzyma\u0142 te\u017c pierwsze wyk\u0142ady na uniwersytecie kijowskim przy katedrze Anatomii Patologicznej i Fizjologii Patologicznej. Jak podawa\u0142 \u201eBiograficzny s\u0142ownik profesor\u00f3w i wyk\u0142adowc\u00f3w Imperatorskiego Uniwersytetu \u015bw. W\u0142odzimierza\u201d przy katedrze Fizjologii Patologicznej w roku akademickim 1861\u20131862, Stankiewicz prowadzi\u0142 wyk\u0142ady z zakresu tworzenia nerw\u00f3w i o paso\u017cytach ludzkiego cia\u0142a, a w 1862\u20131863 og\u00f3ln\u0105 patologi\u0119. Dodatkowo prowadzi\u0142 zaj\u0119cia z zakresu medycyny dla wszystkich ch\u0119tnych student\u00f3w uniwersytetu. Jego wyk\u0142ady cieszy\u0142y si\u0119 zawsze du\u017c\u0105 popularno\u015bci\u0105. Jak te\u017c informowali \u00f3wcze\u015bni s\u0142uchacze wyk\u0142ad\u00f3w profesora Stankiewicza \u2013 sala r\u00f3wnie\u017c na dodatkowych zaj\u0119ciach zawsze by\u0142a pe\u0142na.<\/span><\/p>\n

\"\"<\/p>\n

Profesorowie Wydzia\u0142u Medycyny, gdzie umieszczono zdj\u0119cie Jana Stankiewcza (z archiwum autora)<\/span><\/figcaption><\/figure>\n

Z tego te\u017c okresu pochodzi kilka publikacji uczonego, ukazuj\u0105cych si\u0119 w rosyjskoj\u0119zycznym czasopi\u015bmie \u201eWsp\u00f3\u0142czesna medycyna\u201d. Po kolejnej rozprawie naukowej, 13 lipca 1861 roku zosta\u0142 mianowany prywatnym docentem przy Katedrze Anatomii Patologicznej i Fizjologii Patologicznej w Kijowie.<\/span><\/p>\n

Trudno dzi\u015b jednoznacznie stwierdzi\u0107, dlaczego ciesz\u0105cy si\u0119 du\u017c\u0105 popularno\u015bci\u0105 i uznaniem profesor Jan Stankiewicz zdecydowa\u0142 si\u0119 zg\u0142osi\u0107 w\u0142asn\u0105 kandydatur\u0119 na wakuj\u0105ce stanowisko docenta farmakologii Charkowskiego Uniwersytetu Imperatorskiego. Mo\u017cliwe, \u017ce mia\u0142 tu miejsce kolejny jego \u017cyciowy bunt, gdy\u017c w 1863 roku niniejsz\u0105 pro\u015bb\u0119 skierowa\u0142 osobi\u015bcie na r\u0119ce dziekana Wydzia\u0142u Medycyny w Charkowie.<\/span><\/p>\n

W Charkowie Jan Stankiewicz nie by\u0142 znany, zatem jak mo\u017cna wywnioskowa\u0107 z \u00f3wczesnych \u017ar\u00f3de\u0142, kandydatura Stankiewicza praktycznie nie by\u0142a brana pod uwag\u0119. W pierwszej kolejno\u015bci na to stanowisko upatrywano doktora Szumowskiego. On te\u017c ju\u017c zosta\u0142 wybrany, jednak nie zosta\u0142 zatwierdzony. Nast\u0119pnie zaproponowano kolejnego profesora doktora Iwanowa, jednak gdy i ten nie zgodzi\u0142 si\u0119 na to zajmowane stanowisko, rozpocz\u0119to rekrutacj\u0119 spomi\u0119dzy dw\u00f3ch ostatnich kandydat\u00f3w: profesora Uniwersytetu Kaza\u0144skiego Soko\u0142owskiego oraz z Kijowa \u2013 Stankiewicza. Ostatecznie 19 listopada 1863 roku Stankiewicz zosta\u0142 zatwierdzony na stanowisko docenta Katedry Farmakologii, a 23 stycznia 1864 roku otrzyma\u0142 odpowiednie potwierdzenie na to stanowisko przez ministra. Rok p\u00f3\u017aniej 21 wrze\u015bnia 1865 roku zosta\u0142 mianowany ordynarnym profesorem tej katedry. W 1870 roku zosta\u0142 profesorem zwyczajnym. Tutaj mia\u0142 pozosta\u0107 do ko\u0144ca \u017cycia przez kolejne 18 lat.<\/span><\/p>\n

W cytowanym ju\u017c \u201eWydziale Medycyny\u201d tak o nim pisano: \u201eProfesor Stankiewicz w pierwszej kolejno\u015bci nie by\u0142 chcianym kandydatem dla Wydzia\u0142u, kt\u00f3ry faworyzowa\u0142 bardziej nawet doktora Iwanowa, maj\u0105cego minimalne prawa na Katedr\u0119, jednak niebawem po zatwierdzeniu zaskarbi\u0142 sobie du\u017cy szacunek\u201d.<\/span><\/p>\n

W czasie pobytu w Charkowie dwukrotnie wyje\u017cd\u017ca\u0142 za granic\u0119 celem poznania zak\u0142ad\u00f3w farmakologii na uniwersytetach europejskich.<\/span><\/p>\n

Jako charkowski profesor nie mia\u0142 \u0142atwych warunk\u00f3w dla rozwini\u0119cia naukowej dzia\u0142alno\u015bci. Jego katedra otrzymywa\u0142a bardzo nisk\u0105 subwencj\u0119, nieprzekraczaj\u0105c\u0105 100-200 rubli, przez co nie m\u00f3g\u0142 si\u0119 odpowiednio rozwin\u0105\u0107. Z tego okresu pochodzi zaledwie kilka artyku\u0142\u00f3w, kt\u00f3re ukaza\u0142y si\u0119 w pi\u015bmie \u201eMiedicynskij Wiestnik\u201d. Przez wiele lat na katedrze nie by\u0142y zamawiane nowe instrumenty i preparaty, a te, kt\u00f3re dociera\u0142y na katedr\u0119, wykorzystywano jako rekwizyty dla prowadzenia zaj\u0119\u0107.<\/span><\/p>\n

W og\u00f3lnym raporcie z 17 stycznia 1873 roku o zwi\u0119kszeniu subwencji na utrzymanie gabinet\u00f3w i laboratori\u00f3w prof. Stankiewicz tak pisa\u0142: \u201eNa utrzymanie farmakologicznego gabinetu wydaje si\u0119 ka\u017cdego roku 120 rubli, suma ta nie jest wystarczaj\u0105c\u0105 na godziwe utrzymanie gabinetu ju\u017c istniej\u0105cego, a tym bardziej dla organizacji nowego. Za te pieni\u0105dze s\u0105 kupowane rzeczy i instrumenty niezb\u0119dne na czas najbli\u017cszy, jednak i one nie s\u0105 wystarczaj\u0105ce dla godziwych wyk\u0142ad\u00f3w w ca\u0142o\u015bci. Wyja\u015bnienie dzia\u0142ania lek\u00f3w na zwierz\u0119cy organizm wymaga posiadania: 1) zwierz\u0105t, 2) kolekcji instrument\u00f3w i aparat\u00f3w, 3) samych preparat\u00f3w, dla ukazywania ich dzia\u0142ania i chemicznych reakcji\u201d. W dalszej cz\u0119\u015bci profesor Stankiewicz domaga\u0142 si\u0119 zwi\u0119kszenia finansowania na utrzymanie gabinetu do 180 rubli rocznie oraz jednorazowy urlop wraz z wyp\u0142at\u0105 w wysoko\u015bci 900 rubli na zakup farmakologicznych preparat\u00f3w oraz mikroskop\u00f3w.<\/span><\/p>\n

Brak wiadomo\u015bci o wynikach niniejszego raportu. Z zachowanych materia\u0142\u00f3w mo\u017cna wywnioskowa\u0107, \u017ce nic si\u0119 nie zmieni\u0142o w zakresie finansowania, a wyk\u0142ady Stankiewicza odbywa\u0142y si\u0119 nadal z wykorzystaniem minimalnego zaplecza praktycznego.<\/span><\/p>\n

Jednak spos\u00f3b przekazywania materia\u0142u, jak i og\u00f3lna charyzma uczonego zjedna\u0142y mu du\u017cy szacunek w mie\u015bcie i okolicach. Wiadomo r\u00f3wnie\u017c, \u017ce obok dzia\u0142alno\u015bci jako wyk\u0142adowca, ch\u0119tnie udziela\u0142 si\u0119 w \u017cyciu miejscowej kolonii polskiej. W Charkowie oraz w pobliskich miejscowo\u015bciach prowadzi\u0142 r\u00f3wnie\u017c prywatn\u0105 praktyk\u0119 lekarsk\u0105. Ch\u0119tnie te\u017c wspiera\u0142 finansowo biednych i potrzebuj\u0105cych.<\/span><\/p>\n

Jeszcze w okresie kijowskim prof. Jan Stankiewicz za\u0142o\u017cy\u0142 rodzin\u0119, po\u015blubiwszy Wiktori\u0119 z Kalenickich, z kt\u00f3r\u0105 mia\u0142 dwie c\u00f3rki: wspominan\u0105 ju\u017c Zofi\u0119 i Wiktori\u0119. Starsz\u0105 ojciec wychowywa\u0142 jak syna, a widz\u0105c w niej talent artystyczny, ch\u0119tnie przysposabia\u0142 do malowania. Stara\u0142 si\u0119, aby c\u00f3rki w przysz\u0142o\u015bci zamieszka\u0142y na terenach Polski.<\/span><\/p>\n

Dowiedziawszy si\u0119 o rozwijaj\u0105cej si\u0119 chorobie nowotworowej, profesor Stankiewicz z\u0142o\u017cy\u0142 28 lutego 1882 roku pismo rezygnacyjne, kt\u00f3re zosta\u0142o przyj\u0119te. Planowa\u0142 na pewien czas uda\u0107 si\u0119 na leczenie za granic\u0119, kt\u00f3re jednak ju\u017c nie zosta\u0142o zrealizowane. Przyjaciele i znajomi potwierdzali, \u017ce wierzy\u0142 w ca\u0142kowite wyzdrowienie, gdy\u017c ci\u0105gle budowa\u0142 plany na przysz\u0142o\u015b\u0107. Do ostatniego te\u017c dnia \u017cycia pe\u0142ni\u0142 pos\u0142ug\u0119 lekarsk\u0105.<\/span><\/p>\n

Jak podawa\u0142y miejscowe gazety, Jan Stankiewicz zmar\u0142 w Charkowie o godzinie 11.30 dnia 1 marca 1882 roku. W niekt\u00f3rych opracowaniach b\u0142\u0119dnie podaje si\u0119 dat\u0119 \u015bmierci jako 4 marca. By\u0142 to dzie\u0144 pogrzebu profesora.<\/span><\/p>\n

\"\"
Mogi\u0142a Jana Stankiewicza w Charkowie (z archiwum autora)<\/figcaption><\/figure>\n

W przeddzie\u0144 uroczysto\u015bci pogrzebowej w miejskiej dumie Charkowa uchwalono decyzj\u0119 o udaniu si\u0119 w dniu 4 marca 1882 roku na uroczysto\u015bci pogrzebowe do ko\u015bcio\u0142a katolickiego, motywuj\u0105c to tym, \u017ce \u201ewi\u0119zi uniwersytetu z miastem s\u0105 na tyle ciasnymi, \u017ce strata poniesiona przez uniwersytet, powinna odbi\u0107 si\u0119 r\u00f3wnie\u017c na mie\u015bcie. W zmar\u0142ym Janie Stankiewiczu ludno\u015b\u0107 miejska straci\u0142a jednego z wybitnych i m\u0105drych lekarzy, o kt\u00f3rego humanizmie oraz szacunku do biednego ludu niejednokrotnie s\u0142yszano w czasie wyjazd\u00f3w w okolice Charkowa\u201d.<\/span><\/p>\n

Jak informowa\u0142a gazeta \u201eJu\u017cnyj Kraj\u201d z 6 marca 1882 roku, \u201e4 marca odby\u0142y si\u0119 uroczysto\u015bci pogrzebowe na cmentarzu katolickim. Cia\u0142o zmar\u0142ego z mieszkania do ko\u015bcio\u0142a, a nast\u0119pnie na cmentarz odprowadzi\u0142 liczny t\u0142um przyjaci\u00f3\u0142 profesor\u00f3w, student\u00f3w i obcych os\u00f3b, zebranych przy trumnie, aby odda\u0107 ostatni szacunek cz\u0142owiekowi, kt\u00f3rego dzia\u0142alno\u015b\u0107 ca\u0142o\u015bciowo by\u0142a ukierunkowana ku rodzinie, nauce i spo\u0142ecze\u0144stwu\u201d.<\/span><\/p>\n

Na cmentarzu po zako\u0144czonych modlitwach przem\u00f3wienie wyg\u0142osi\u0142 profesor miejscowego uniwersytetu Iwan Zarubin, kt\u00f3ry wskaza\u0142 na g\u0142\u00f3wne zas\u0142ugi zmar\u0142ego jako wspania\u0142ego m\u0119\u017ca i ojca rodziny, wybitnego profesora uniwersytetu oraz zatroskanego lekarza ludzko\u015bci, nie zwa\u017caj\u0105c na stan posiadania i status spo\u0142eczny. M\u00f3wca podkre\u015bla\u0142, \u017ce w praktyce lekarskiej doktor Stankiewicz wyr\u00f3\u017cnia\u0142 si\u0119 delikatno\u015bci\u0105, zawsze z uwag\u0105 \u015bledz\u0105c przebieg choroby i wsp\u00f3\u0142czuj\u0105c cierpi\u0105cemu cz\u0142owiekowi. Przem\u00f3wienie nad trumn\u0105 zmar\u0142ego zosta\u0142o zako\u0144czone w nast\u0119puj\u0105cych s\u0142owach: \u201eNiech Twoje uczciwe, prawdziwe i pe\u0142ne szlachetnych pomys\u0142\u00f3w \u017cycie pos\u0142u\u017cy jako przyk\u0142ad dla innych! Niech ka\u017cdy, jako cz\u0142owiek, pozostawi po sobie tak\u0105 dobr\u0105 pami\u0119\u0107, kt\u00f3ra pozostaje w\u015br\u00f3d nas o twoich szlachetnych czynach\u201d.<\/span><\/p>\n

Profesor Jan Stankiewicz w ci\u0105gu niespe\u0142na 50 lat \u017cycia prze\u017cywa\u0142 szereg trudno\u015bci, pocz\u0105wszy od straty w dzieci\u0144stwie matki, brak w\u0142asnych \u015brodk\u00f3w w czasie studi\u00f3w, do niskich subwencji na rozwini\u0119cie godziwej dzia\u0142alno\u015bci naukowej, jednak nie wp\u0142yn\u0119\u0142y one na zachowanie najwa\u017cniejszej jako\u015bci, jak\u0105 jest cz\u0142owiecze\u0144stwo. Cho\u0107 charkowski uniwersytet i miasto mo\u017ce poszczyci\u0107 si\u0119 wieloma Polakami lekarzami i profesorami medycyny, to jednak do naszych dni w mie\u015bcie zachowa\u0142a si\u0119 jedynie mogi\u0142a doktora Jana Stankiewicza, kt\u00f3ry r\u00f3wnie\u017c dzi\u015b mo\u017ce by\u0107 przyk\u0142adem dla wielu jak nale\u017cy troszczy\u0107 si\u0119 o rodzin\u0119, piel\u0119gnowa\u0107 nauk\u0119 oraz troszczy\u0107 si\u0119 o biednego cz\u0142owieka, a zw\u0142aszcza tego chorego.<\/span><\/p>\n

O charakterze wyk\u0142adowcy Stankiewicza pisano, \u017ce do niego wszyscy odnosili si\u0119 z du\u017cym uznaniem, \u017ce \u201epotrafi\u0142 by\u0107 interesuj\u0105cym, a wyk\u0142adany materia\u0142 mia\u0142 charakter klinicznego wyk\u0142adu, co wyja\u015bnia fakt, \u017ce Stankiewicz by\u0142 bardzo dobrym praktycznym lekarzem, ciesz\u0105cym si\u0119 du\u017cym zaufaniem publiczno\u015bci\u201d.<\/span><\/p>\n

Cho\u0107 nie pozostawi\u0142 po sobie imponuj\u0105cej spu\u015bcizny literackiej i obecnie jest zapomniany, to jednak wydaje si\u0119 koniecznym przywr\u00f3cenie tej postaci do og\u00f3lnej \u015bwiadomo\u015bci, gdy\u017c naszemu spo\u0142ecze\u0144stwu wci\u0105\u017c potrzeba niedo\u015bcignionych wzor\u00f3w, wi\u0119c mo\u017cna mie\u0107 nadziej\u0119, \u017ce niniejsze opracowanie pos\u0142u\u017cy jako zach\u0119ta do dalszych naukowych opracowa\u0144 i publikacji.<\/span><\/p>\n

Marian Skowyra<\/strong><\/span>
\nTekst ukaza\u0142 si\u0119 w nr 22 (338), 29 listopada \u2013 19 grudnia 2019<\/span><\/p>\n

<\/strong>Jan Stankiewicz<\/a> <\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Charkowska dzia\u0142alno\u015b\u0107 profesora doktora Jana Stankiewicza (1833\u20131882). Informuje o tym Upmp.news powo\u0142uj\u0105c si\u0119 na Kurier Galicyjski. Przy centralnej alei dawnego katolickiego cmentarza w Charkowie zachowa\u0142a si\u0119 monumentalna mogi\u0142a w kszta\u0142cie g\u0142azu kamiennego jednego z miejscowych lekarzy i profesor\u00f3w Charkowskiego Uniwersytetu Imperatorskiego Jana Stankiewicza, niegdy\u015b bardzo popularnego nie tylko w Charkowie, ale i daleko poza jego […]<\/p>\n","protected":false},"author":27,"featured_media":68822,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_exactmetrics_skip_tracking":false,"footnotes":""},"categories":[2077,2096],"tags":[14043],"class_list":["post-68820","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-pl-in-ukraine","category-pl-suspilstvo-ua","tag-jan-stankiewicz"],"yoast_head":"\nJak Polacy Chark\u00f3w budowali. Cz\u0119\u015b\u0107 LIX – U.P.M.P<\/title>\n<meta name=\"description\" content=\"Charkowska dzia\u0142alno\u015b\u0107 profesora doktora Jana Stankiewicza (1833\u20131882).\" \/>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/upmp.news\/pl\/pl-in-ukraine\/jak-polacy-charkow-budowali-czesc-lix\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"pl_PL\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Jak Polacy Chark\u00f3w budowali. Cz\u0119\u015b\u0107 LIX – U.P.M.P\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Charkowska dzia\u0142alno\u015b\u0107 profesora doktora Jana Stankiewicza (1833\u20131882).\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/upmp.news\/pl\/pl-in-ukraine\/jak-polacy-charkow-budowali-czesc-lix\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"U.P.M.P\" \/>\n<meta property=\"article:publisher\" content=\"https:\/\/www.facebook.com\/upmp.news\/\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2019-12-11T17:07:16+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/upmp.news\/wp-content\/uploads\/2019\/12\/12-4.jpg\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"620\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"404\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/jpeg\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"vladimyr\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:creator\" content=\"@maininua\" \/>\n<meta name=\"twitter:site\" content=\"@maininua\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Napisane przez\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"vladimyr\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Szacowany czas czytania\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"10 minut\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\\\/\\\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"Article\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/upmp.news\\\/pl\\\/pl-in-ukraine\\\/jak-polacy-charkow-budowali-czesc-lix\\\/#article\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/upmp.news\\\/pl\\\/pl-in-ukraine\\\/jak-polacy-charkow-budowali-czesc-lix\\\/\"},\"author\":{\"name\":\"vladimyr\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/upmp.news\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/cebd3113030eb01f184505010f519d71\"},\"headline\":\"Jak Polacy Chark\u00f3w budowali. Cz\u0119\u015b\u0107 LIX\",\"datePublished\":\"2019-12-11T17:07:16+00:00\",\"mainEntityOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/upmp.news\\\/pl\\\/pl-in-ukraine\\\/jak-polacy-charkow-budowali-czesc-lix\\\/\"},\"wordCount\":2071,\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/upmp.news\\\/pl\\\/pl-in-ukraine\\\/jak-polacy-charkow-budowali-czesc-lix\\\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/upmp.news\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2019\\\/12\\\/12-4.jpg\",\"keywords\":[\"Jan Stankiewicz\"],\"articleSection\":[\"Na Ukrainie\",\"Spo\u0142ecze\u0144stwo\"],\"inLanguage\":\"pl-PL\"},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/upmp.news\\\/pl\\\/pl-in-ukraine\\\/jak-polacy-charkow-budowali-czesc-lix\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/upmp.news\\\/pl\\\/pl-in-ukraine\\\/jak-polacy-charkow-budowali-czesc-lix\\\/\",\"name\":\"Jak Polacy Chark\u00f3w budowali. Cz\u0119\u015b\u0107 LIX – U.P.M.P\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/upmp.news\\\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/upmp.news\\\/pl\\\/pl-in-ukraine\\\/jak-polacy-charkow-budowali-czesc-lix\\\/#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/upmp.news\\\/pl\\\/pl-in-ukraine\\\/jak-polacy-charkow-budowali-czesc-lix\\\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/upmp.news\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2019\\\/12\\\/12-4.jpg\",\"datePublished\":\"2019-12-11T17:07:16+00:00\",\"author\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/upmp.news\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/cebd3113030eb01f184505010f519d71\"},\"description\":\"Charkowska dzia\u0142alno\u015b\u0107 profesora doktora Jana Stankiewicza (1833\u20131882).\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/upmp.news\\\/pl\\\/pl-in-ukraine\\\/jak-polacy-charkow-budowali-czesc-lix\\\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/upmp.news\\\/pl\\\/pl-in-ukraine\\\/jak-polacy-charkow-budowali-czesc-lix\\\/\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/upmp.news\\\/pl\\\/pl-in-ukraine\\\/jak-polacy-charkow-budowali-czesc-lix\\\/#primaryimage\",\"url\":\"https:\\\/\\\/upmp.news\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2019\\\/12\\\/12-4.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/upmp.news\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2019\\\/12\\\/12-4.jpg\",\"width\":620,\"height\":404,\"caption\":\"Epitafium na mogile Jana Stankiewicza (z archiwum autora)\"},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/upmp.news\\\/pl\\\/pl-in-ukraine\\\/jak-polacy-charkow-budowali-czesc-lix\\\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Home\",\"item\":\"https:\\\/\\\/upmp.news\\\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"Jak Polacy Chark\u00f3w budowali. Cz\u0119\u015b\u0107 LIX\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/upmp.news\\\/#website\",\"url\":\"https:\\\/\\\/upmp.news\\\/\",\"name\":\"U.P.M.P\",\"description\":\"\u0423\u043a\u0440\u0430\u0457\u043d\u043e-\u043f\u043e\u043b\u044c\u0441\u044c\u043a\u0430 \u043c\u0435\u0434\u0456\u0430\u043f\u043b\u0430\u0442\u0444\u043e\u0440\u043c\u0430\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\\\/\\\/upmp.news\\\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"pl-PL\"},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/upmp.news\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/cebd3113030eb01f184505010f519d71\",\"name\":\"vladimyr\",\"image\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/upmp.news\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2017\\\/12\\\/ava.png\",\"url\":\"https:\\\/\\\/upmp.news\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2017\\\/12\\\/ava.png\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/upmp.news\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2017\\\/12\\\/ava.png\",\"caption\":\"vladimyr\"},\"url\":\"https:\\\/\\\/upmp.news\\\/pl\\\/author\\\/vladimyr\\\/\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Jak Polacy Chark\u00f3w budowali. Cz\u0119\u015b\u0107 LIX – U.P.M.P","description":"Charkowska dzia\u0142alno\u015b\u0107 profesora doktora Jana Stankiewicza (1833\u20131882).","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/upmp.news\/pl\/pl-in-ukraine\/jak-polacy-charkow-budowali-czesc-lix\/","og_locale":"pl_PL","og_type":"article","og_title":"Jak Polacy Chark\u00f3w budowali. Cz\u0119\u015b\u0107 LIX – U.P.M.P","og_description":"Charkowska dzia\u0142alno\u015b\u0107 profesora doktora Jana Stankiewicza (1833\u20131882).","og_url":"https:\/\/upmp.news\/pl\/pl-in-ukraine\/jak-polacy-charkow-budowali-czesc-lix\/","og_site_name":"U.P.M.P","article_publisher":"https:\/\/www.facebook.com\/upmp.news\/","article_published_time":"2019-12-11T17:07:16+00:00","og_image":[{"width":620,"height":404,"url":"https:\/\/upmp.news\/wp-content\/uploads\/2019\/12\/12-4.jpg","type":"image\/jpeg"}],"author":"vladimyr","twitter_card":"summary_large_image","twitter_creator":"@maininua","twitter_site":"@maininua","twitter_misc":{"Napisane przez":"vladimyr","Szacowany czas czytania":"10 minut"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"Article","@id":"https:\/\/upmp.news\/pl\/pl-in-ukraine\/jak-polacy-charkow-budowali-czesc-lix\/#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/upmp.news\/pl\/pl-in-ukraine\/jak-polacy-charkow-budowali-czesc-lix\/"},"author":{"name":"vladimyr","@id":"https:\/\/upmp.news\/#\/schema\/person\/cebd3113030eb01f184505010f519d71"},"headline":"Jak Polacy Chark\u00f3w budowali. Cz\u0119\u015b\u0107 LIX","datePublished":"2019-12-11T17:07:16+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/upmp.news\/pl\/pl-in-ukraine\/jak-polacy-charkow-budowali-czesc-lix\/"},"wordCount":2071,"image":{"@id":"https:\/\/upmp.news\/pl\/pl-in-ukraine\/jak-polacy-charkow-budowali-czesc-lix\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/upmp.news\/wp-content\/uploads\/2019\/12\/12-4.jpg","keywords":["Jan Stankiewicz"],"articleSection":["Na Ukrainie","Spo\u0142ecze\u0144stwo"],"inLanguage":"pl-PL"},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/upmp.news\/pl\/pl-in-ukraine\/jak-polacy-charkow-budowali-czesc-lix\/","url":"https:\/\/upmp.news\/pl\/pl-in-ukraine\/jak-polacy-charkow-budowali-czesc-lix\/","name":"Jak Polacy Chark\u00f3w budowali. Cz\u0119\u015b\u0107 LIX – U.P.M.P","isPartOf":{"@id":"https:\/\/upmp.news\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/upmp.news\/pl\/pl-in-ukraine\/jak-polacy-charkow-budowali-czesc-lix\/#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/upmp.news\/pl\/pl-in-ukraine\/jak-polacy-charkow-budowali-czesc-lix\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/upmp.news\/wp-content\/uploads\/2019\/12\/12-4.jpg","datePublished":"2019-12-11T17:07:16+00:00","author":{"@id":"https:\/\/upmp.news\/#\/schema\/person\/cebd3113030eb01f184505010f519d71"},"description":"Charkowska dzia\u0142alno\u015b\u0107 profesora doktora Jana Stankiewicza (1833\u20131882).","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/upmp.news\/pl\/pl-in-ukraine\/jak-polacy-charkow-budowali-czesc-lix\/#breadcrumb"},"inLanguage":"pl-PL","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/upmp.news\/pl\/pl-in-ukraine\/jak-polacy-charkow-budowali-czesc-lix\/"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/upmp.news\/pl\/pl-in-ukraine\/jak-polacy-charkow-budowali-czesc-lix\/#primaryimage","url":"https:\/\/upmp.news\/wp-content\/uploads\/2019\/12\/12-4.jpg","contentUrl":"https:\/\/upmp.news\/wp-content\/uploads\/2019\/12\/12-4.jpg","width":620,"height":404,"caption":"Epitafium na mogile Jana Stankiewicza (z archiwum autora)"},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/upmp.news\/pl\/pl-in-ukraine\/jak-polacy-charkow-budowali-czesc-lix\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Home","item":"https:\/\/upmp.news\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Jak Polacy Chark\u00f3w budowali. Cz\u0119\u015b\u0107 LIX"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/upmp.news\/#website","url":"https:\/\/upmp.news\/","name":"U.P.M.P","description":"\u0423\u043a\u0440\u0430\u0457\u043d\u043e-\u043f\u043e\u043b\u044c\u0441\u044c\u043a\u0430 \u043c\u0435\u0434\u0456\u0430\u043f\u043b\u0430\u0442\u0444\u043e\u0440\u043c\u0430","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/upmp.news\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"pl-PL"},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/upmp.news\/#\/schema\/person\/cebd3113030eb01f184505010f519d71","name":"vladimyr","image":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/upmp.news\/wp-content\/uploads\/2017\/12\/ava.png","url":"https:\/\/upmp.news\/wp-content\/uploads\/2017\/12\/ava.png","contentUrl":"https:\/\/upmp.news\/wp-content\/uploads\/2017\/12\/ava.png","caption":"vladimyr"},"url":"https:\/\/upmp.news\/pl\/author\/vladimyr\/"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/upmp.news\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/68820","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/upmp.news\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/upmp.news\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/upmp.news\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/27"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/upmp.news\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=68820"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/upmp.news\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/68820\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":68826,"href":"https:\/\/upmp.news\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/68820\/revisions\/68826"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/upmp.news\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/68822"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/upmp.news\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=68820"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/upmp.news\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=68820"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/upmp.news\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=68820"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}